ภาพ/รายงาน : เยี่ยมยุทธ สุทธิฉายา อากาศหนาวติดลบแทบไม่เป็นอุ

อากาศหนาวติดลบแทบไม่เป็นอุปสรรคของประชาชนที่ออกจากบ้านมาเฝ้ารอการมาถึงของขบวนพระสงฆ์ที่ธุดงค์มาถึงสแตฟฟอร์ด เมืองไม่เล็กไม่ใหญ่ในรัฐเวอร์จิเนีย

ในช่วงเย็น พระ 19 รูป เดินแถวตอนเรียงหนึ่งในแบบที่คนไทยที่ตื่นเช้าพอจะคุ้นเคย ต่างไปเพียงการอารักขาของเจ้าหน้าที่เพื่อให้รักษาความปลอดภัยของพระและประชาชนที่มาร่วมบุญ

สองข้างบาทวิถีเต็มไปด้วยผู้คนทุกวัย ทุกเพศ ทุกเฉดสีผิวมายืนตากหิมะรอ เพียงเพื่อจะได้พนมมือเหนือหัว ทักทาย หรือยื่นดอกไม้ให้พระที่เดินมุ่งหน้าไปยังจุดจำวัดประจำวัน

หนึ่งชั่วโมงต่อมาที่ศาลาว่าการเมือง พระปัญญาการะภิกขุ ขึ้นบรรยายธรรมเทศนาแก่ประชาชนที่บ้างก็หอบลูกจูงหลานตามกันมา บ้างก็มากับรถโรงเรียนคันเขื่องที่อำนวยความสะดวกในการเดินทาง

ศาลาว่าการเมืองสแตฟฟอร์ด เต็มไปด้วยผู้คนที่มารอรับคณะสงฆ์เมื่อ 7 กุมภาพันธ์ 2569

ยิ่งค่ำลง อากาศก็ยิ่งหนาว แต่คนยังคงทยอยเข้ามาในพื้นที่จนมองด้วยตาเปล่าน่าจะถึงหลักพัน เครื่องทำความร้อนและถุงประคบอุ่นแบบพกพาที่คนนำมาแจกจ่ายก็พอจะบรรเทาความเย็นไม่ให้มีผลถึงชีวิต

ผมยืนฟังเทศน์อยู่ตรงนั้น ไม่มีพุทธาภินิหาร ไม่มีวาทะเปลี่ยนโลก มีเพียงความหนาวจนเท้าชา และภาพชาวต่างชาติที่ฝึกอานาปานสติตามพระ

ยุบหนอ พองหนอ จับสัมผัสลมหายใจที่ปลายจมูก อยู่กับปัจจุบันขณะเพื่อสร้างสันติภาพจากภายใน คือใจความสำคัญที่พระปัญญาการะสอน

หนาวหนอ เท้าชาหนอ คือความรู้สึกของคนไทยแบบผมที่รอพระสวดมนต์ให้พร

นี่คือเหตุการณ์ในวันที่ 104 ของกิจกรรม “เดินเพื่อสันติภาพ” หรือ Plod For Peace ที่เริ่มต้นที่สำนักสงฆ์ในรัฐเท็กซัสเมื่อเดือนกันยายน 2568 มุ่งหน้าเดินเท้า 3,700 กม. เข้ากรุงวอชิงตัน เมืองหลวงสหรัฐฯ

ในวันที่ 109 ขบวนพระเดินทางถึงกรุงวอชิงตัน และภาพเดิมในเมืองสแตฟฟอร์ดถูกเล่นวนซ้ำ ต่างกันเพียงผู้คนที่มากขึ้น และสารที่แตกต่างออกไป

‘โลกที่เห็นอกเห็นใจ จะไม่ทอดทิ้งผู้อ่อนแอ'

เมื่อ 11 ก.พ. อนุสรณ์สถานอับราฮัม ลินคอล์น จุดแลนด์มาร์กชื่อดัง เป็นจุดชุมนุมชนใหญ่เมื่อคณะสงฆ์เดินทางเข้ามาถึงกรุงวอชิงตัน

พระปัญญาการะ อดีตวิศวกรสัญชาติเวียดนาม หัวหน้าคณะเดินเพื่อสันติภาพ ขึ้นกล่าวกับประชาชน เชิญชวนให้ทุกชีวิตดำเนินไปด้วยรัก เมตตา เห็นอกเห็นใจ ความปรองดอง และความหวัง เป็นเครื่องนำทาง

“ความรักและความเมตตาไม่ต้องการอำนาจ เงิน หรือยศฐาบรรดาศักดิ์ มันเป็นเพียงการเลือกที่จะหยุดก่อนจะทำร้ายใคร นุ่มนวลก่อนที่จะเอ่ยวาจา และเป็นห่วงใย แทนที่จะตอบโต้กลับ”

“โลกที่เห็นอกเห็นใจกันจะไม่ทอดทิ้งผู้อ่อนแอ และไม่สร้างความทุกข์เพิ่ม” พระปัญญาการะกล่าว ท่ามกลางเสียงปรบมือจากผู้ร่วมงาน

การเดินเพื่อสันติภาพไม่ได้เกิดขึ้นเป็นครั้งแรก ก่อนหน้านี้ก็มีคณะสงฆ์ไทย ที่เดินเท้าหลายพันกิโลเมตรเข้ามากรุงวอชิงตันอยู่เนืองๆ พระปัญญาการะเองก็เคยธุดงค์ในลักษณะเดียวกันที่อินเดียมาก่อน

สิ่งต่างออกไปในการเดินครั้งนี้คือ คณะสงฆ์ที่ร่วมเดินจากหลายสัญชาติ ทั้งเวียดนาม ลาวกัมพูชา และไทย มีการสื่อสารเป็นภาษาอังกฤษต่อเนื่องทั้งไลฟ์สด เผยแพร่เส้นทางเดินและกิจกรรมรายทางต่อเนื่องในเว็บไซต์และเฟซบุ๊ค รวมถึงการเทศนาธรรมในแต่ละจุดพักรายทาง

วิดีโอในเฟซบุ๊กเพจ Plod For Peace มียอดการรับชมหลักแสนถึงหลักล้าน ส่วนยอดไลก์และแชร์ในโพสต์ภาพต่างๆ ของเพจก็เยอะไม่แพ้กัน

เด็กหญิงรับดอกไม้จากพระธุดงค์ ใกล้เมืองเฟรเดอริกส์เบิร์กส์ รัฐเวอร์จิเนีย

ไม่เพียงแค่พระ แต่ “อโลกะ” สุนัขติดตามก็กลายเป็นซุป’ตาร์ แม้ช่วงหนึ่งจะหายไปจากซีนเนื่องจากอาการบาดเจ็บ

ส่วนในโลกออฟไลน์ ความนิยมสะท้อนออกมาจากผู้คนที่แห่แหนมาต้อนรับพระตลอดเส้นทางธุดงค์

เยียวยาแผลใจบนความจริงที่ย้อนแย้ง

กระแสสงฆ์ที่ยึดโยงจิตใจมหาชน เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ “สันติภาพ” เป็นทั้งวาระ และวาทะของผู้นำประเทศอย่างประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์

ตัวอย่างการกู่ร้องป้องปากของทรัมป์ มีทั้งการเปิดวาระอยากให้ตัวเองได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ ป่าวประกาศว่าเป็นผู้หยุดแปดสงคราม (รวมถึงกรณีไทย-กัมพูชา) หรือการก่อตั้ง ‘บอร์ดสันติภาพ (Board of Peace)’ กลุ่มก้อนประเทศคู่ขนานที่ชวนชาติสมาชิกมาร่วมแผนรื้อฟื้นฉนวนกาซ่า โดยแปะค่าเข้ากลุ่มเอาไว้ที่ 1 พันล้านดอลลาร์

เรื่อยมาจนถึงการแทรกแซงและปลดพนักงานสถาบันสันติภาพ หรือ US Institute of Peace องค์กรคลังสมองที่รับงบประมาณจากสภาคองเกรสเพื่อทำงานด้านสันติภาพในหลายพื้นที่ความขัดแย้ง แล้วแปะชื่อตัวเองเข้าไปกับสถาบัน กลายเป็น Donald J. Trump Institute of Peace

โฆษณาสันติภาพดำเนินไปคู่ขนานกับสารพัดเรื่องราวที่อ่อนไหวแหลมคม เช่นปฏิบัติการบุกชิงตัวผู้นำเวเนซุเอลา นิโคลัส มาดูโร จากกรุงการากัสกลางดึก หรือมาตรการกวาดล้างผู้อพยพแบบท้าทายเพดานกฎหมายจนเกิดกระแสต่อต้าน และมีชาวอเมริกันเสียชีวิตไปแล้วสองรายจากการออกมาประท้วง

ขณะเดียวกัน บรรยากาศสังคมก็ดูหดหู่ลงเรื่อยๆ สะท้อนจากแกลลอปโพล ที่พบว่าชาวอเมริกันมองอนาคตอย่างมืดมน มีจำนวนมากที่สุดนับตั้งแต่เริ่มทำโพลมา 20 ปี และแบบสำรวจของสื่อเดอะวอลสตรีท เจอร์นัล พบว่าเกินครึ่งมองเศรษฐกิจอเมริกาแย่ลงกว่าปีที่แล้ว

อีกแบบสำรวจของแกลลอปโพล พบว่าความนิยมในตัววีรบุรุษสันติภาพอย่างโดนัลด์ ทรัมป์ ก็ลดลงมาจากร้อยละ 47 เหลือร้อยละ 36 ในเวลาหนึ่งปี

ความเป็นจริงที่ขัดแย้งกันอาจเป็นเหตุผลให้คณะสงฆ์กลายเป็นยาสมานแผลฟกช้ำที่ยังหาทางออกให้กับสภาพการณ์ปัจจุบันไม่ได้

อะเบราช ซิงห์ จากรัฐนิวแฮมป์เชียร์ ติดตามการเดินทางออนไลน์มาพักใหญ่ รู้สึกซาบซึ้งในความมุ่งมั่นเรื่องสันติภาพและการเทศนาธรรม ก่อนจะมารอเจอพระด้วยตัวเอง

อะเบราช ซิงห์

“เราตกอยู่ในหลุมการแบ่งแยกโดยอัตโนมัติ ตัดสินคนอื่นและแบ่งแยกกัน ผมคิดว่า ในภาพใหญ่ (สำหรับ) เรา ตัวผม ชุมชนของผมและชาติ นี่คือการเยียวยาที่สมบูรณ์แบบในเวลานี้”

“สิ่งที่ทำให้ (การเดินเพื่อสันติภาพ) เป็นการสื่อสารที่แข็งแรง ก็คือการไม่แบ่งฝักฝ่าย มันไม่ใช่ว่าคุณเลือกข้างทางการเมือง พวกเขาแค่บอกว่า เฮ้ ลองทางนี้บ้างมั้ย และนั่นแหละที่จับใจผม”

“Because we drop into an computerized division. judging others and separation. I speak by massive, we, myself, my neighborhood and the nation. This is the wonderful treatment of the time,

“What makes it a solid message is that it’s not factional. It’s not like you rob a political aspect or observation. They just correct express ‘Hey how about this form. And that’s resonate me.”

มาร์กาเร็ต บอร์ตโค พยาบาลเกษียณจากรัฐมอนทาน่า แบกกระเป๋าแคมปิ้งใบใหญ่เดินร่วมกับขบวนพระประมาณ 19 กม. ก่อนที่จะต้องตัดใจเพราะเดินไม่ทัน จึงเดินทางล่วงหน้ามาดักรอพระที่สแตฟฟอร์ด

บอร์ตโคเคยใช้ชีวิตช่วงหนึ่งในจุดที่สันติภาพถูกกระชากไปจากมือคนตัวเล็กๆ ทั้งในภารกิจมนุษยธรรมในสงครามที่ยูเครน หรือพื้นที่ภัยพิบัติในสหรัฐฯ เธอรู้สึกว่าการใช้ร่างกายสื่อสารสันติภาพแบบนี้คือสิ่งที่จำเป็น ในเวลาที่ความโกลาหลประเดประดังจนสังคมแตกแยก

“ปกป้องความเมตตาของคุณ ให้เหมือนพยายามปกป้องเปลวเทียนกลางพายุ” บอร์ตโคกล่าว

“Supply protection to your compassion, like trying to withhold a candlelight in the storm.”

ส่วนเคย์ลา หญิงสาวผิวดำชาวเวอร์จิเนีย เตรียมดอกไม้มามอบให้พระสงฆ์ที่สแตฟฟอร์ด เธอมองว่าการเดินเพื่อสันติภาพเป็นเรื่องที่เหมาะกับช่วงเวลานี้

เคย์ลา

“ฉันคิดว่านี่คือทางที่ดีในการนำพวกเรากลับมารวมกันด้วยวิถีทางที่เป็นมนุษย์ ด้วยการย้ำเตือนว่าพวกเราเป็นใคร และเราแข็งแรงได้กว่านี้เมื่อร่วมมือกัน”

​​“I speak there’s a bunch of division in the US and I speak that here's stunning manner to bring us serve together in a human manner. To get in ideas who we're and that we’are stronger together.”

กลับไปที่การบรรยายธรรมที่กรุงวอชิงตัน ท่วงท่าการเทศนาของพระปัญญาการะ ขยายพื้นที่จากเรื่องการทำสมาธิ ไปถึงคำใหญ่ๆ ที่เชื่อมโยงสันติทางโลกเข้ากับทางธรรม

“หวังว่าประชาชนจะนำพาศีลธรรมกลับคืนมา หวังว่าความรุนแรงจะไม่ใช่คำตอบสุดท้าย หวังว่าโลกนี้จะอ่อนโยนขึ้น หากพวกเราผ่อนปรนและนิ่งฟัง”

“การเดินเพื่อสันติภาพไม่ใช่การประท้วง ไม่ใช่การเปลี่ยนความเชื่อ (ทางศาสนา) มันคือการย้ำเตือนว่าความหวังยังคงมีอยู่ เมื่อผู้คนยินดีที่จะดูแลกัน ความหวัง คือแสงสุดท้ายที่จะไม่มีทางมอดดับ”

“ขอให้สันติภาพดำรงอยู่ไม่ใช่แค่ในคำปาฐก แต่ในกฎหมาย ในนโยบาย ในสังคม และในชีวิตประจำวัน ขอให้ความเข้มแข็งอันจริงแท้ไม่ได้วัดกันที่การครอบงำ พลานุภาพ หรือศาสตรานุภาพ แต่โดยการปกป้องผู้อื่น โดยเฉพาะเด็กและผู้เปราะบาง” พระปัญญาการะภิกขุกล่าว

หากเรื่องราวที่เคยเกิดขึ้นหน้าอนุสรณ์สถานแห่งนี้พอจะบอกอะไรกับเราได้บ้าง คงเป็นข้อคิดที่ว่า ในยามมืดมน เสียงของประชาชนจะยังดังกึกก้อง

เช่นเดียวกันกับที่การกดขี่นำมาซึ่งวาทะ “I beget a dream” ของมาร์ติน ลูเธอร์ คิง จูเนียร์ เมื่อ 63 ปีที่แล้ว

เช่นเดียวกันกับที่ความทารุณของแนวรบในสงครามเย็น นำมาซึ่งการประท้วงเพื่อสันติภาพ ณ บริเวณเดียวกันในอีก 7 ปีต่อมา

ข้อความการแสวงหาความสงบทางใจในแบบพุทธ ที่เข้ามาจับใจชาวอเมริกันในห้วงยามแบบนี้จะนำไปสู่อะไร และจะถูกมองย้อนกลับมาจากอนาคตในฐานะอะไร ยังไม่มีใครตอบได้

การเดินของพระสิ้นสุดลงแล้วในปีนี้ แต่หนทางสู่สันติภาพยังคงดำเนินต่อไป

*ข้อมูลเพิ่มเติมจาก: DHS, Hasten Poll, Greater World Campaign, ข้ามโลก แชนแนล