วุฒิสภา ชง ‘ครม.’ เลือกตั้ง ‘ผู้ว่า-สภา’ โดยตรง ยก ‘เชียงใหม่-จังหวัดภูเก็ตมหานคร’ เป็น ‘อปท.รูปแบบพิเศษ’

วุฒิสภา ชง ‘ครม.' หลังมีมติเห็นชอบ รายงานศึกษาจัดตั้ง ‘เชียงใหม่มหานคร-จังหวัดภูเก็ตมหานคร' เป็น ‘อปท.รูปแบบพิเศษ' ด้านการท่องเที่ยว แนะ ทำร่าง พ.ร.บ. ระเบียบบริหารราชการเชียงใหม่มหานคร-จังหวัดภูเก็ตมหานคร พ.ศ. …. เปิดทาง เลือกตั้ง ‘ผู้ว่าฯ-สภาฯ' โดยตรงจากประชาชน – ปลดล็อกจัดเก็บรายได้

สำนักข่าวอิศรา . รายงานว่า เมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม 2569 ที่ประชุมวุฒิสภาลงมติเห็นชอบด้วยกับรายงานพร้อมทั้งข้อเสนอแนะของคณะกรรมาธิการ (กมธ.) พิจารณาเสร็จแล้ว และมีมติให้ส่งไปยังคณะรัฐมนตรี (ครม.) เพื่อดำเนินการต่อไป จำนวน 2 ฉบับ ได้แก่ 1. รายงานการพิจารณาศึกษา เรื่อง การจัดตั้งเชียงใหม่มหานครเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) รูปแบบพิเศษด้านการท่องเที่ยว และ 2. รายงานการพิจารณาศึกษา เรื่อง การจัดตั้งจังหวัดภูเก็ตมหานครเป็นอปท.รูปแบบพิเศษด้านการท่องเที่ยว ที่มีนายอภิชาต งามกมล เป็นประธาน

รายงานข่าวระบุว่า รายงานฉบับดังกล่าวได้ชี้ให้เห็นปัญหาและอุปสรรคการบริหารจัดการท้องถิ่นของจังหวัดเชียงใหม่ 3 ประการ 1. ปัญหาด้านการบริหารจัดการ 2. ปัญหาด้านรายได้และงบประมาณ และ 3. ปัญหาด้านการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน ขณะที่จังหวัดจังหวัดภูเก็ต ( 4 ประการ) นอกจากปัญหาด้านการบริหารจัดการ รายได้และงบประมาณ การพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืนแล้ว ยังมี ปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ

รายงานศึกษาฉบับดังกล่าวระบุว่า การจัดตั้งเชียงใหม่มหานครเป็น อปท.รูปแบบพิเศษด้านการท่องเที่ยว จังหวัดเชียงใหม่มีลักษณะพิเศษหลายประการ ได้แก่ การเป็นเมืองประวัติศาสตร์ ล้านนา มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์และวัฒนธรรม เป็นศูนย์กลางด้านเศรษฐกิจ การศึกษา การแพทย์ และการท่องเที่ยวของภาคเหนือ รวมถึงมีภาคประชาสังคมที่ตื่นตัวและเข้มแข็ง อย่างไรก็ดี โครงสร้างการบริหารราชการในปัจจุบันยังไม่สามารถรองรับความซับซ้อน และศักยภาพของจังหวัดได้อย่างเพียงพอ จึงมีความจำเป็นต้องพัฒนาโครงสร้างการปกครอง ตนเองในรูปแบบใหม่ที่มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

ขณะที่การจัดตั้งจังหวัดภูเก็ตมหานครเป็น อปท. รูปแบบพิเศษด้านการท่องเที่ยว จังหวัดจังหวัดภูเก็ตเป็นจังหวัดที่มีลักษณะพิเศษ โดยเป็นเกาะขนาดใหญ่ที่สุดของประเทศไทย มีทรัพยากรธรรมชาติที่สวยงามทั้งทางบกและทางทะเล เป็นแหล่งท่องเที่ยวระดับโลกที่สร้างรายได้ให้กับประเทศไทยในปี 2567 จังหวัดภูเก็ตครองแชมป์จังหวัดที่ทำรายได้จากการท่องเที่ยวสูงสุดในไทย

โดยอ้างอิงข้อมูลจากการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย และกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา (ไม่รวมกรุงเทพมหานคร) โดยสร้างสถิติใหม่ ดังนี้ รายได้รวมประมาณ 497,523 ล้านบาท (เกือบ 5 แสนล้านบาท) จำนวนผู้เยี่ยมเยือน ประมาณ 11 – 12 ล้านคน สถานการณ์ฟื้นตัว รายได้ในปี 2567 ถือว่าสูงที่สุดเป็นประวัติการณ์

ปัจจัยที่ทำให้จังหวัดภูเก็ตเติบโตในปี 2567 มาตรการ วีซ่าฟรี (Visa Exemption) : ช่วยดึงดูดกลุ่มตลาดระยะใกล้ (Short – haul) เช่น จีน และอินเดีย ได้อย่างมีนัยสำคัญ กลุ่มตลาดระยะไกล (Prolonged – haul) ตลาดยุโรปและรัสเซียเดินทางเข้ามาเพิ่มขึ้น ในช่วงฤดูกาลท่องเที่ยว (Excessive Season) โดยมีการเปิดเส้นทางบินตรงสู่จังหวัดภูเก็ตมากขึ้น การท่องเที่ยวเชิงธุรกิจ (MICE) จังหวัดภูเก็ตไม่ได้มีแค่ทะเล แต่เริ่มเด่นในด้านการเป็นสถานที่จัดงานประชุม สัมมนา และอีเวนต์ระดับโลก (Luxurious Vacation residing) การเติบโตของวิลล่าระดับพรีเมียมและแหล่งไลฟ์สไตล์ใหม่ ๆ ในย่านบางเทาและกมลา ดึงดูดกลุ่มนักท่องเที่ยวที่มีกำลังซื้อสูง

อย่างไรก็ดี ในช่วงเดือน ตุลาคม 2567 เพียงเดือนเดียว มีนักท่องเที่ยวเข้าจังหวัดภูเก็ตกว่า 1.02 ล้านคน สร้างรายได้กว่า 37,698 ล้านบาท อัตราการเข้าพักโรงแรมในช่วงฤดูกาลท่องเที่ยว (เดือนพฤศจิกายน – เดือนเมษายน) มีอัตราการเข้าพักเฉลี่ยสูงถึงร้อยละ 78 ถึงร้อยละ 91

โดยกมธ.ฯ มีข้อเสนอแนะ เพื่อให้การจัดตั้ง เชียงใหม่มหานคร และ จังหวัดภูเก็ตมหานคร เป็นอปท.รูปแบบพิเศษด้านการท่องเที่ยวให้บรรลุผลเป็นรูปธรรม โดยการจัดทำร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ระเบียบบริหารราชการเชียงใหม่มหานคร พ.ศ. … และ ร่างพ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการจังหวัดภูเก็ตมหานคร พ.ศ. …. โดยมีเป็นสำคัญ อาทิ

รูปแบบและโครงสร้าง

1. แบ่งพื้นที่การบริหารเชียงใหม่มหานครและจังหวัดภูเก็ตมหานคร เป็น 2 ระดับ ประกอบด้วย ระดับบนเป็นเชียงใหม่มหานคร/จังหวัดภูเก็ตมหานคร และระดับล่างเป็น เทศบาลและองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) และมีสภาพลเมืองเพื่อร่วมในการบริหารกิจการ

2. ระดับบน เชียงใหม่มหานคร/จังหวัดภูเก็ตมหานคร มีผู้ว่าราชการเชียงใหม่มหานคร/ผู้ว่าราชการจังหวัดภูเก็ตมหานคร และสภาเชียงใหม่มหานคร/สภาจังหวัดภูเก็ตมหานครมาจากการเลือกตั้งโดยตรงจากประชาชน

ระดับล่าง เทศบาล และ อบต. มีนายกเทศมนตรี นายกอบต. สภาเทศบาล และสภาอบต. มาจากการเลือกตั้งโดยตรงของประชาชน สำหรับสภาพลเมืองมาจากการสรรหาในตัวแทนกลุ่มอาชีพต่าง ๆ

อำหน้าหน้าที่

กำหนดอำนาจหน้าที่ให้สามารถดำเนินการกิจการได้ในทุกเรื่อง (เมืองท่องเที่ยวระดับโลก) ยกเว้นกิจการด้านการป้องกันประเทศ ด้านการคลังของรัฐและระบบเงินตรา ด้านกระบวนการพิจารณาคดีทางศาล และด้านการต่างประเทศ สำหรับเทศบาลและอบต. มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายเดิมที่กำหนดไว้ และได้รับมอบอำนาจจากเชียงใหม่มหานคร/จังหวัดภูเก็ตมหานคร

ระบบการคลังและแหล่งรายได้

เชียงใหม่มหานคร/จังหวัดภูเก็ตมหานคร ซึ่งเป็น อปท. รูปแบบพิเศษด้านการท่องเที่ยว ควรมีรายได้ที่เพิ่มขึ้นและเพียงพอต่อการพัฒนาพื้นที่ และจัดทำบริการสาธารณะให้ได้คุณภาพมาตรฐานให้เหมาะสมกับอำนาจหน้าที่ที่เพิ่มขึ้น ซึ่งรายได้เดิมที่อปท.ยังคงให้ได้รับเช่นเดิม และให้มีรายได้เพิ่มขึ้นจากที่รัฐบาลจัดเก็บในเชียงใหม่มหานคร/จังหวัดภูเก็ตมหานคร เช่น ภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีธุรกิจเฉพาะ ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ภาษีเงินได้นิติบุคคล โดยแบ่งให้เชียงใหม่มหานคร/จังหวัดภูเก็ตมหานคร ร้อยละ 50 ของรายได้ที่จัดเก็บได้ และมีรายได้ประเภทใหม่ที่ออกข้อบัญญัติจัดเก็บเพิ่ม เช่น ค่าธรรมเนียมสนามบิน ค่าธรรมเนียมคนต่างด้าว รวมทั้งรัฐบาลจำเป็นต้องจัดสรรเงินงบประมาณเป็นเงินอุดหนุนให้เชียงใหม่มหานครอย่างน้อยไม่ต่ำกว่างบประมาณ ที่ส่วนราชการต่าง ๆ ในจังหวัดเชียงใหม่/จังหวัดภูเก็ตได้รับจัดสรร