หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ ชานันท์ ยอดหงษ์ และปองขวัญ สวัสด

หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ ชานันท์ ยอดหงษ์ และปองขวัญ สวัสดิภักดิ์ ชวนพูดคุยเรื่อง “Peculiar Diplomacy” หรือความสัมพันธ์ระหว่างการทูตกับสิทธิของผู้มีความหลากหลายทางเพศ ผ่านหนังสือ Peculiar Diplomacy: Homophobia, Global Kinfolk and LGBT Human Rights ของ Douglas Victor Janoff (2022) อดีตนักกิจกรรมและนักการทูตแคนาดา ผู้เคยมีประสบการณ์ทั้งในฐานะผู้ประท้วงเรียกร้องสิทธิ LGBT อยู่หน้าสำนักงานสหประชาชาติ และในเวลาต่อมากลับเข้าไปทำงานอยู่ภายในองค์การระหว่างประเทศแห่งเดียวกันในฐานะนักการทูต

รายการชวนย้อนสำรวจประวัติศาสตร์การกีดกันผู้มีความหลากหลายทางเพศในแวดวงการทูตและความมั่นคง ตั้งแต่การทำให้การรักเพศเดียวกันเป็นอาชญากรรมและความเจ็บป่วยในยุโรป การรวมตัวของขบวนการเคลื่อนไหวในปลายศตวรรษที่ 19 การปราบปรามภายใต้ระบอบนาซีเยอรมนี ไปจนถึงยุคสงครามเย็นที่เกิดปรากฏการณ์ Lavender Scare ในสหรัฐอเมริกาและแคนาดา ซึ่งผู้มีความหลากหลายทางเพศถูกมองว่าภัยต่อความมั่นคงของชาติ จนกระทั่งเหตุการณ์ Stonewall Riots ในปี 1969 กลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของการเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิ LGBTQ+ ในโลกตะวันตก

จากการต่อสู้ในระดับภายในประเทศ ประเด็นสิทธิของผู้มีความหลากหลายทางเพศค่อย ๆ ขยายเข้าสู่เวทีระหว่างประเทศ ผ่านบทบาทของนักการทูต ภาคประชาสังคม และองค์การระหว่างประเทศ โดยหนึ่งในหมุดหมายสำคัญคือสุนทรพจน์ของฮิลลารี คลินตัน รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ ในปี 2011 ที่ประกาศว่า “Homosexual rights are human rights” ซึ่งทำให้ประเด็นดังกล่าวถูกผนวกรวมเข้ากับนโยบายต่างประเทศและกลไกสิทธิมนุษยชนระดับโลกมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม การผลักดันวาระเรื่องสิทธิ LGBTQ+ ในระดับสากลไม่ได้ดำเนินไปโดยปราศจากแรงต้าน หลายประเทศมองว่าการส่งเสริมสิทธิของผู้มีความหลากหลายทางเพศผ่านองค์การระหว่างประเทศและการสนับสนุนจากชาติตะวันตก เป็นรูปแบบหนึ่งของการครอบงำทางวัฒนธรรมและการแทรกแซงอธิปไตยของรัฐ ขณะที่อีกหลายกรณี การต่อต้าน LGBTQ+ กลับถูกใช้เป็นเครื่องมือทางการเมือง เพื่อสร้างความชอบธรรมให้แก่ผู้ปกครอง ปลุกกระแสชาตินิยม หรือเบี่ยงเบนความสนใจจากปัญหาภายในประเทศ

ร่วมทำความเข้าใจว่าประเด็นเรื่องเพศวิถีและอัตลักษณ์ทางเพศไม่ได้เป็นเพียงเรื่องส่วนตัวหรือประเด็นทางวัฒนธรรมเท่านั้น หากแต่เป็นส่วนหนึ่งของการเมืองระหว่างประเทศ การทูต สิทธิมนุษยชน และการต่อสู้ทางความคิดในระดับโลก ในช่วงเวลาแห่ง Pleasure Month ที่แม้สิทธิของผู้มีความหลากหลายทางเพศจะได้รับการยอมรับมากขึ้นในหลายพื้นที่ แต่การต่อสู้เพื่อความเท่าเทียมและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ก็ยังคงดำเนินต่อไป

รับชมหมายเหตุประเพทไทยย้อนหลัง