Tuck Talk กับ ‘ตั๊ก มยุรา’สัปดาห์นี้พบกับเรื่องใกล้ตัวมารู้จ

Tuck Talk กับ ‘ตั๊ก มยุรา'สัปดาห์นี้พบกับเรื่องใกล้ตัวมารู้จักระบบขับถ่ายปัสสาวะให้มากขึ้น เดินมา 3 คน มีคนปัสสาวะเล็ดแล้ว 1 คน เรื่องจริงที่ผู้หญิงส่วนใหญ่อายจนไม่กล้าบอกใคร! แค่หัวเราะ ไอ จาม ยกของหนัก ระวังเล็ดไม่รู้ตัว เจาะลึกสาเหตุของปัสสาวะเล็ด พร้อมเคล็ดลับเสริมความมั่นใจ ขมิบวันละ 30 ครั้ง กู้คืนอุ้งเชิงกรานใน 3 เดือน กับ “รศ. พญ. อรวี ฉินทกานันท์” สูตินรีแพทย์เวชศาสตร์เชิงกรานสตรีและศัลยกรรมซ่อมเสริม ปัสสาวะเล็ด เรื่องเล็กที่ไม่ควรปล่อยผ่าน

คนที่เป็นปัสสาวะเล็ดมาจากผู้สูงวัยจริงไหม ?

พญ.อรวี : จริงบางส่วนค่ะ ผู้หญิงเรา 1 ใน 3 ต้องต้องเคยเล็ดมาก่อน สูงวัยก็จะมีโอกาสเล็ดเพิ่มขึ้นอายุเกิน 40 ปีโอกาสเล็ดเกือบ 50%

มีไหมที่สูงวัยแล้วอายุเยอะแล้วไม่เล็ด ?

พญ.อรวี : มี จริง ๆ มันเกิดขึ้นได้หลายปัจจัย อันที่มาอันดับ 1 ก็คืออายุที่เพิ่มขึ้น เดี๋ยวนี้แบบ 60-70 เรายังไม่ถือว่าแก่เลย เดี๋ยวนี้แบบไม่แก่ทุกคนดูยังดูสาวอยู่แต่ว่าในทางการศึกษาแล้วที่บอกว่าพออายุเพิ่มขึ้นเขาก็อาจจะใช้เกณฑ์ตัดถ้า 40 ปีขึ้นไปก็โอกาสที่จะเล็ดมากขึ้น ทีนี้นอกจากนั้นก็คือเกี่ยวกับการใช้ชีวิตของเรา ไม่ว่าจะเป็นการไอเยอะ ๆ บางคนเป็นภูมิแพ้เป็นไอเรื้อรังหรือว่าบางคนท้องผูกมาก ๆ ท้องผูกเรื้อรังต้องเบ่งตลอด หรือว่ายกของหนัก คือพวกนี้มันจะทำให้ความดันในช่องท้องสูงขึ้น เวลาเรามีการไอเหมือนช่วงเป็นโควิดไอเยอะ ๆ พวกนี้ก็ทำให้โอกาสจะเล็ดได้มากขึ้น ถ้าช่วงไหนที่ไอเยอะ ๆ เล็ดได้ แต่พอหยุดไอบางคนก็หาย บางคนเป็นชั่วคราว บางคนเป็นระยะยาว

พวกที่เล่นกีฬายกน้ำหนักมาก ๆ ล่ะ ?

พญ.อรวี : พวกนี้ก็เป็นปัจจัยเสี่ยงเช่นกัน การที่เรามีการเพิ่มความดันในช่องท้องกลุ่มที่ออกกำลังกายหนัก ๆ หรือว่ายกของหนัก นักกีฬาบางประเภท เช่น กลุ่มยิมนาสติก หรืออะไรที่ต้องกระโดด บาสเกตบอล อะไรพวกนี้ก็คือมีโอกาสเล็ดเพิ่มขึ้นถ้าเทียบกับคนที่เล่นกีฬาเบา ๆ

คนที่คลอดลูกหลาย ๆ คนก็มีสิทธิ์เหมือนกัน ?

พญ.อรวี : มีสิทธิ์ค่ะ ก็เป็นปัจจัยเสี่ยง ก็คือหัวเด็ก 10 ซม. ออกมาทางช่องคลอด เพราะมันใกล้เคียงกัน เป็นเพื่อนบ้านกัน ก็คือเหมือนกระเพาะปัสสาวะเราก็อยู่ข้างบน อยู่บนตัวเปลยวนของเราถ้ากล้ามเนื้อมันอ่อนแอลงเปลมันก็หย่อนลง มันก็ไปด้วยกัน

มีสาเหตุอื่นอีกไหม ?

พญ.อรวี : อีกอันหนึ่งก็คือพอเข้าวัยทองแล้วช่องคลอดเราจะบางตัวลง เพราะว่าฮอร์โมนเอสโตรเจนของเราตกลง พอช่องคลอดบางตัวลงมันก็จะทำให้เนื้อเยื่อแล้วก็อวัยวะในอุ้งเชิงกรานตัวกระบังลมของเรา มีโอกาสที่มันจะอ่อนแอลงได้มากยิ่งขึ้น เพราะฉะนั้นก็จะมีกลุ่มอาการเขาเรียกว่า Genitourinary syndrome of menopause หรือ GSM ก็คือจะทำให้มีทั้งช่องคลอดแห้ง มีทั้งอาการทางเดินปัสสาวะ เช่น ปัสสาวะบ่อย ปัสสาวะเล็ด หรือบางคนติดเชื้อทางเดินปัสสาวะบ่อย ๆ ก็คืออันนี้เป็นการที่ฮอร์โมนเอสโตรเจนในร่างกายเราลดลง

คนที่อั้นปัสสาวะนาน ๆ บ่อย ๆ จะเป็นสาเหตุที่จะทำให้เราปัสสาวะเล็ดได้หรือเปล่า ?

พญ.อรวี : เป็นได้ค่ะ สิ่งที่ทำให้เกิดปัสสาวะเล็ดในคนที่อั้นนาน ๆ ส่วนใหญ่ก็คือจะทำให้มีโอกาสติดเชื้อทางเดินปัสสาวะมากขึ้น เพราะช่วงที่มีติดเชื้อทางเดินปัสสาวะก็จะทำให้มีอาการปัสสาวะเล็ดได้ ซึ่งอันนี้ก็คือสามารถรักษาให้หายได้ หรือในบางคนถ้าอั้นนาน ๆ อาจจะมีปัจจัยอื่น ๆ ร่วมด้วยอย่างเช่น กระเพาะปัสสาวะบีบตัวได้ไม่ค่อยดี อันนี้ก็ปัสสาวะลำบาก อันนี้ก็ทำให้ปัสสาวะเล็ดได้แบบที่มันเหมือนน้ำมันล้นแก้ว ก็ไม่แนะนำให้อั้น เพราะว่าจะมีความเสี่ยงถ้าเกิดอั้น ติดเชื้อบ่อยขึ้น

คนที่เป็นปัสสาวะเล็ดเป็นทุกคนและจะเป็นตอนที่อายุมากขึ้น ?

พญ.อรวี : ส่วนใหญ่จะเชื่อว่าอย่างงั้น มันเป็นตามปกติของร่างกาย พออายุเยอะขึ้นก็ต้องเล็ดเป็นธรรมดา จริง ๆ แล้วมันรักษาได้ ผู้หญิงที่มีอาการปัสสาวเล็ดแค่ 70% คือ 70% ไม่ยอมมาหาหมอ มาหาหมอแค่ 30% เพราะส่วนใหญ่เขาอายแล้วก็คิดว่ามันเป็นปกติ เป็นอะไรที่เดี๋ยวก็พออายุเยอะขึ้นก็ต้องเป็นธรรมดา

จะรู้ได้ไงว่าตอนนี้เราจะเข้าข่ายปัสสาวะเล็ดแล้ว ?

พญ.อรวี : ปัสสาวะเล็ดก็ต้องบอกก่อนว่าคือการที่เราไม่ได้ตั้งใจจะไปเข้าห้องน้ำแต่มันเล็ดออกมาเองโดยที่เราไม่รู้ตัว อันนี้คือเรียกว่าปัสสาวะเล็ด ก็คือถ้าเราสมมติว่าเราตั้งใจไปเข้าห้องน้ำแล้วปัสสาวะออกอันนั้นไม่ได้เรียกว่าเล็ดแต่เมื่อไหร่ก็ตาม เช่น อยู่ ๆ หัวเราะหรือไอหรือจามแล้วเล็ดออกมาโดยที่เราไม่ได้ตั้งใจ หรือว่าบางคนที่พอปวดปัสสาวะแล้วต้องรีบวิ่งไปห้องน้ำแล้วไปไม่ทัน อันนี้ก็เล็ด

บางทีกลั้นปัสสาวะไว้พอถึงห้องน้ำมันถอดกางเกงไม่ทันเลยนะ ?

พญ.อรวี : อันนี้ก็เป็นอีกปัจจัยหนึ่ง พอกระเพาะปัสสาวะเราเต็มมันเหมือนไปถึงห้องน้ำปุ๊บ เหมือนสมองเราสั่งแล้วว่าต้องแบบเข้าห้องน้ำทันที

ทำไมถึงทั้งหัวเราะทั้งขำแล้วถึงได้เล็ด ?

พญ.อรวี : การเพิ่มแรงดันในช่องท้อง เวลาเราหัวเราะเวลาไอก็คือแรงดันมันเพิ่มขึ้น มันก็ทำให้กระเพาะปัสสาวะมันได้รับการกระแทก พอกระแทกเสร็จมันขยับ ท่อปัสสาวะขยับมันก็เล็ดออกมาได้

อาการหรือระดับความรุนแรงของปัสสาวะเล็ดมีกี่แบบแล้วมีกี่ระยะ ?

พญ.อรวี : ปัสสาวะเล็ดเอาแบ่งเป็นเป็นประเภทก่อนนะ มีหลัก ๆ 4 ประเภทด้วยกัน อันแรก 1 เราเรียกว่า ไอจามปัสสาวะเล็ด ศัพท์อังกฤษก็จะเรียกว่า Stress Urinary Incontinence อันนี้เกิดจากแรงดันในช่องท้องของเราเพิ่มขึ้น ก็คือบางคนไอ บางคนเบ่ง หรือบางคนยกของหนัก หรือว่ากระโดดก็คือทำให้เล็ด อันนั้นจะอยู่ในกลุ่มนั้น ประเภทที่ 2 ก็คือจะเป็นเขาเรียกว่าต้องเร่งรีบไปเข้าห้องน้ำแล้วปัสสาวะเล็ด อันนี้ก็จะเป็น Bustle Urinary Incontinence อันนี้ก็จะอยู่ในกลุ่มที่กระเพาะปัสสาวะเราไวเกินไป ต้องเร่งรีบไปห้องน้ำ มีอาการปัสสาวะบ่อยร่วมกับเร่งรีบ ก็คือไปบ่อยมากวันหนึ่งเกิน 10 ครั้ง เช่น บางคนเห็นห้องน้ำปุ๊บต้องเร่งรีบไปเข้าห้องน้ำแล้วเล็ดระหว่างทางที่เดินไปห้องน้ำ อันที่ 3 เขาเรียกว่า Overflow Incontinence ก็คือการที่ปัสสาวะอาจจะปัสสาวะไม่ออก เหมือนเรามีแก้วน้ำอยู่ถ้าน้ำเต็มแก้วแล้วใส่น้ำไปเรื่อย ๆ มันก็ล้นออกมา อันนี้ก็เช่นเดียวกัน ถ้าเราฉี่ไม่ออกมันก็ล้นได้ อันนั้นเขาเรียกว่าเป็นชนิดที่ 3 ส่วนอันที่ 4 ก็คือเป็นแบบผสมกัน อย่างเช่น บางคนมีเรื่องของไอจามปัสสาวะร่วมกับต้องเร่งรีบไปเข้าห้องน้ำ

ประมาณไหนเราควรจะไปหาหมอ ?

พญ.อรวี : จริง ๆ แล้วมันไปหาได้ทุกช่วง เพราะว่าปัสสาวะเล็ดไม่ทำให้เสียชีวิต แต่ทำให้คุณภาพชีวิตมันแย่

ผู้ชายเป็นไหม ?

พญ.อรวี : ผู้ชายเป็นน้อยกว่าผู้หญิงเยอะ เพียงแต่ว่าผู้ชายอาจจะเกิดจากการที่หลังผ่าตัด เช่น ผ่าตัดต่อมลูกหมากแล้วปัสสาวะเล็ดทีหลัง ปัสสาวะเล็ดได้แต่ว่าเปอร์เซ็นต์เราน้อยกว่าผู้หญิงมาก

กระเพาะปัสสาวะคนเรามีความจุสักเท่าไหร่ เวลาปวดมันจะต้องรอให้เต็มก่อนหรือเปล่าถึงจะมีอาการปวด ?

พญ.อรวี : ถ้าเราจะตอบคำถามนี้ได้อาจจะต้องมีการทำการทดสอบกระเพาะปัสสาวะ เขาเรียกว่า Urodynamic take a look at เหมือนจำลองสถานการณ์การเข้าห้องน้ำของเรา แต่ว่าอันนี้เราก็จะทำในบางกรณีเท่านั้นเพราะว่ามันต้องใส่สายเข้าไปในท่อปัสสาวะ เพราะฉะนั้นถ้าไม่จำเป็นก็ไม่อยากทำ ก็คือจะทำในกรณีที่เราแยกไม่ออกว่าเป็นแบบปัสสาวะเล็ดชนิดไหน เพราะว่าการรักษาแตกต่างกันตามประเภทของปัสสาวะเล็ด หรือบางคนก่อนผ่าตัดเราอาจจะต้องเทสนิดหนึ่งว่าถ้ามีอุ้งเชิงกรานหย่อนก็มีโอกาสที่จะเล็ดด้วย เพราะฉะนั้นถ้าจะผ่าตัดก็ต้องควรจะทำก่อน แล้วก็กระเพาะปัสสาวะเราจุได้แค่ไหน ส่วนใหญ่จะอยู่ที่ประมาณ 400-600 cc ก็คือถือว่าเยอะมาก อันนั้นคือเต็มแล้วแต่ว่าเมื่อไหร่ก็ตามที่พอเข้าไปสักพักหนึ่งเราจะรู้สึกเย็น ๆ ในกระเพาะปัสสาวะแล้วก็ที่ปริมาณประมาณ 100-150 ก็เริ่มมีความรู้สึกว่าอยากไปเข้าห้องน้ำได้ อันนี้อั้นต่อได้เหมือนเริ่มปวดแล้วแต่ยังไม่จำเป็นต้องเดินไปเข้าก็ได้ยังพอไหว

ถ้าอั้นต่อไม่ได้คือเต็มที่แล้ว ?

พญ.อรวี : อันนั้นก็คืออยู่ที่ประมาณ 250-350 cc อันนี้เขาเรียกว่าเริ่มปวดมาก แต่ว่าบางคนก็ยังกลั้นได้ ก็คือสามารถเติมน้ำต่อไปได้ถึง 400-600 cc

ชา กาแฟ อาหารบางอย่างมีผลขนาดไหน เช่นอะไร ?

พญ.อรวี : อย่างเช่นในชากาแฟเรามีคาเฟอีนแล้วก็ในชายังมีสารบางอย่างอื่น ๆ อีกที่กระตุ้นให้ขับปัสสาวะดีขึ้น กระตุ้นให้กระเพาะปัสสาวะบีบรัดตัวได้ดียิ่งขึ้น แล้วก็ทำให้สมองสั่งว่าไปเข้าห้องน้ำมันก็เลยทำให้เราปัสสาวะถี่ขึ้น

อาหารประเภทไหนที่ทานแล้วจะเร่งกระเพาะปัสสาวะให้เราปวดปัสสาวะ ?

พญ.อรวี : เอาจริง ๆ มีอาหารหลาย ๆ อย่าง บางคน sensitive กับอาหารแตกต่างกัน บางคนที่เป็นโรคกระเพาะปัสสาวะไวเกินอาจจะต้องจดบันทึกด้วยว่า ทานอะไรไปแล้ววันนั้นเป็น spoiled day ของเขา รู้สึกว่าปัสสาวะแย่ลง แต่ต้องรีบมากขึ้น บางคนก็จะ sensitive กับพวกกลุ่มอาหารเผ็ด ช็อกโกแลต หรือบางคนกลุ่มเบอร์รี่ที่กิน แบบลงท้ายด้วยเบอร์รี่ต่าง ๆ ราสเบอร์รี่ แครนเบอร์รี่อะไรพวกนี้ก็แล้วแต่คน ถ้าเป็นไปได้ก็คืออาจจะต้องสังเกตตัวเองว่าวันนั้นทานอะไรเข้าไปแล้วอาการปัสสาวะถึงแย่ลง

ความเครียดทำให้ปวดปัสสาวะบ่อยขึ้นไหมเพราะอะไร ?

พญ.อรวี : ความเครียดก็มีผล ความเครียดก็คือทำให้ 1 ตัวอุ้งเชิงกรานของเรามันหด เพราะเราตื่นตัว ตื่นเต้น มันก็ทำให้อาจจะรู้สึกว่าฉี่ลำบากด้วยบางคน แล้วก็ความเครียดมันก็ไปกระตุ้นต่อมใต้สมองเช่นกัน บางคนก็อาจจะทำให้รู้สึกว่าอยากไปเข้าห้องน้ำบ่อย ๆ ได้

ปัสสาวะไม่สุด ไม่หมดท้องเกิดจากอะไร ?

พญ.อรวี : บางทีพอกลั้นนาน ๆ กระเพาะปัสสาวะมันขยายตัว แล้วเวลาเราบีบกล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะอาจจะบีบได้ไม่ค่อยดี ก็คือทำให้ปัสสาวะลำบากหรือบางคนมีอาการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะร่วมด้วยก็ทำให้ฉี่ลำบากได้

ไม่ควรกลั้นปัสสาวะมากอาจจะติดเชื้อได้ ?

พญ.อรวี : เหมือนน้ำมันขังอยู่ในถ้วยนาน ๆ ก็จะมีโอกาสเกิดการเจริญเติบโตของแบคทีเรียได้มากขึ้น

มีเทคนิคอะไรไหมที่ทำให้ปัสสาวะสุด แล้วไม่กระปิดกระปอย ?

พญ.อรวี : ท่านั่งมีผลมาก ก็อาจจะลองดูว่านั่งท่าไหนแล้วปัสสาวะได้ดีขึ้น คนไข้บางคนชอบบอกว่าเอนตัวไปข้างหน้า ต้องบิดท่านี้ถึงจะปัสสาวะได้ดียิ่งขึ้น อันนี้ก็เป็นเทคนิค หรือบางคนถ้าปัสสาวะลำบากก็อาจจะเปิดก๊อกน้ำนิดหนึ่ง เสียงน้ำไหลก็จะกระตุ้นให้ปัสสาวะได้ หรือบางคนสัมผัสสิ่งเย็น ๆ อะไรอย่างนี้ทำให้ปัสสาวะออกได้ดียิ่งขึ้น หรือบางคนก็บอกว่าปัสสาวะไปสักพักหนึ่งรออีกแป๊บหนึ่งแล้วลงไปนั่งใหม่อันนี้ก็จะทำให้ปัสสาวะสุดขึ้นได้

การกดท้องช่วยได้ไหม ?

พญ.อรวี : เดี๋ยวนี้เราไม่ได้แนะนำให้กดท้องแล้ว เพราะว่ามีการศึกษาแล้วว่ามันไม่ค่อยช่วย

ปัสสาวะมีวิธีรักษายังไง ?

พญ.อรวี : อันดับแรกต้องค้นหาสาเหตุก่อนว่าสาเหตุเกิดจากอะไร อย่างเช่น เกิดจากไลฟ์สไตล์ เราก็ไปเปลี่ยนแปลงตรงนั้น เช่น ถ้าคนไหนไอเยอะ ๆ ก็ไปรักษาเรื่องไอให้หาย ยกของหนักก็เลี่ยงยกของหนัก คนไหนท้องผูกก็ไปรักษาท้องผูก นอกจากนี้ก็คือการรักษาที่จำเพาะเจาะจงกับต้นเหตุ ก็คือบางคนอาจจะต้องปรับเปลี่ยนการดื่ม บางคนดื่มชากาแฟวันละ 5-6 แก้ว ก็อาจจะลดปริมาณการดื่มหรือว่าบางคนดื่มน้ำเยอะเกินไป จริง ๆ แล้วปริมาณที่เหมาะสมคือประมาณที่ 2 ลิตรต่อวันกำลังดี แล้วก็ในแง่ของการรักษาอื่น ๆ ถ้ารักษาด้วยยา เช่น กลุ่มกระเพาะปัสสาวะไวเกิน เราก็ใช้ยาได้ แต่ว่าถ้าเป็นแบบไอจามปัสสาวะเล็ดก็อาจจะมีการวิธีฝึกขมิบ เดี๋ยวนี้มีหลายวิธีฝึกขมิบ นั่งเก้าอี้แบบ magnetic chair ก็ได้ หรือว่าจะเป็นการรักษาแบบผ่าตัดก็ได้

มันต้องขมิบกี่ปีมันถึงจะหาย ?

พญ.อรวี : 3 เดือนจะเห็นผล

3 เดือนนี่มันขมิบวันละกี่หน ?

พญ.อรวี : ทำแค่วันละ 30 ครั้งค่ะ ส่วนใหญ่ก็แนะนำว่าหลังอาหารเช้า หลังอาหารเที่ยง หลังอาหารเย็น เซตละ 10 ครั้งเองค่ะ แล้วก็ขมิบค้างไว้ 10 วินาที คลาย 10 วินาที นับเป็น 1 ครั้ง ก็คือทำตอนไหนก็ได้ไม่มีใครรู้กับเรา ก็คือ 70% ดีขึ้น ถ้าขมิบอย่างต่อเนื่องเป็นเวลา 3 เดือนเหมือนเราออกกำลังกาย สักอาทิตย์หนึ่งให้ได้สัก 4 วัน ก็จะเห็นผลแล้ว

มันเหมาะกับคนอายุเท่าไหร่ ?

พญ.อรวี : ได้ทุกเพศทุกวัย จริง ๆ มีประโยชน์นะ ไม่ว่าจะเป็นการกลั้นปัสสาวะ กลั้นอุจจาระก็ช่วย แล้วก็ช่วยในแง่ของการมีเพศสัมพันธ์ด้วย

แบบไหนที่หมอจะพิจารณาว่าอันนี้ต้องผ่าตัดแล้ว ?

พญ.อรวี : คือการรักษาถ้าเป็นไม่เยอะมากเราอาจจะบอกว่าแค่ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ลองฝึกขมิบอะไรดูก่อน แล้วก็ถ้าสมมติว่าติดตามแล้วยังไม่ดีขึ้นเราก็จะดูว่าความต้องการของคนไข้ ต้องการแบบไหน ก็จะเป็นแบบแนวทางนั้นแล้วก็อีกอันหนึ่งก็คือสาเหตุ ถ้าเป็นแบบกระเพาะปัสสาวะไวเกินไม่จำเป็นต้องผ่าตัด อันนี้รักษาได้ด้วยยา ถ้าเป็นแบบไอจามแล้วเล็ดอันนี้การผ่าตัดก็มีบทบาท

หลายคนปัสสาวะเล็ดแล้วไม่กล้าไปหาหมอ ถ้าปล่อยทิ้งไว้มันจะส่งผลระยะยาวยังไงกับร่างกาย ?

พญ.อรวี : ส่วนใหญ่ก็คือเหมือนที่บอกว่าโรคนี้ไม่ทำให้เสียชีวิต แต่ว่าทำให้คุณภาพชีวิตมันแย่ลง ก็คือส่งผลกระทบกับด้านจิตใจการใช้ชีวิต อย่างบางคนเป็นผู้บริหารหญิงกำลังนำประชุมอยู่เวลาไอแล้วเล็ดเป็นไงคะ ก็รู้สึกไม่มั่นใจ แล้วก็อาจจะรู้สึกว่าไม่กล้าใส่เสื้อผ้าสีอ่อน ๆ ต้องใส่แบบกางเกงสีดำตลอดหรือว่าบางคนก็รู้สึกว่ามันทำให้ไม่อยากออกจากบ้าน หรือบางคนที่เจอเยอะก็คือผู้หญิงที่อาจจะเกษียณแล้วอยู่บ้านหรือว่าไปวัดไปอะไรอย่างนี้ ก็คือไม่กล้าออกจากบ้านไปมีกิจกรรมที่เราเคยทำ เพราะว่ารู้สึกว่าไม่มั่นใจ แล้วก็ทำให้เขาเรียกว่าด้านจิตใจมันแย่ลง บางคนถึงขั้นซึมเศร้าก็พบได้

ปัสสาวะเล็ดหลายคนมองว่าเป็นเรื่องปกติ จริง ๆ แล้วเป็นเรื่องเล็กหรือไม่ใช่เรื่องเล็กเลย ?

พญ.อรวี : ปัญหาปัสสาวะเล็ดเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นได้กับผู้หญิงทุกคน แล้วก็ไม่ใช่ว่าสูงอายุอย่างเดียวจะมีปัญหา ปัญหานี้จะทำให้เกิดคุณภาพชีวิตของผู้หญิงเราแย่ลง เพราะฉะนั้นผู้หญิงพออายุยืนขึ้นคุณภาพชีวิตก็ต้องดีขึ้นด้วย แล้วที่สำคัญถ้ามีปัญหาปัสสาวะเล็ดอย่าอาย ก็แนะนำว่าให้หาตัวช่วยหรือว่าเข้ามาปรึกษาแพทย์ได้