แมลงวันหัวเขียวอันต่ำต้อยขึ้นชื่อเรื่องการกินมูลและซากสัตว์

แมลงวันหัวเขียวอันต่ำต้อยขึ้นชื่อเรื่องการกินมูลและซากสัตว์ แต่ในเทนเนสซี นักวิจัยกล้าลุยคนหนึ่งหวังจะใช้พวกมันเป็นระบบเตือนภัยชีวภาพสำหรับตรวจจับโรค
.
สซีและนักสำรวจเนชั่นแนลจีโอกราฟิก กับมาคาลี วอสส์ นักศึกษาปริญญาโทของเธอ ไม่ได้สนใจการได้เห็นสัตว์ใหญ่ที่เป็นแม่เหล็กดึงดูดของอุทยาน แต่ทั้งคู่กลับติดตั้งกระป๋องพลาสติกใบเล็กที่ยัดตับไก่เน่าไว้ข้างใน กลิ่นเหม็นโชยขึ้นมา เป็นที่ถูกใจแมลงวันอย่างยิ่งวอสส์กวัดแกว่งตาข่ายครอบแมลงที่บินกันชุลมุน แล้วสะบัดตาข่ายเป็นรูปเลขแปดเพื่อบังคับให้พวกมันลงไปรวมกันอยู่ที่ด้านล่าง เป็นท่วงท่าที่น่าทึ่ง งดงามราวกับนักบัลเลต์ก็ไม่ปาน
.
วิงส์และวอสส์ศึกษาแมลงวันหัวเขียว แมลงวงศ์หนึ่งที่กินซากสัตว์ เนื้อเน่าเปื่อย และมูลเป็นอาหาร รวมทั้งวางไข่ในนั้น แฟนภาพยนต์แนวอาชญากรรมคงคุ้นเคยกับศักยภาพของแมลงวันเหล่านี้ในฐานะเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ นักกีฏวิทยานิติเวชจะบันทึกวงจรการวางไข่ของแมลงวันหัวเขียว และระยะการเจริญเติบโตของหนอนแมลงวันในศw เพื่อหาคำตอบว่า บุคคลนั้นเสียชีวิตมานานเท่าไร แต่โอวิงส์และทีมงานใช้แมลงเหล่านี้ไขปริศนาในรูปแบบอื่น เช่น ในการทดลองวันนี้ พวกเธอต้องการตรวจสอบว่า พยาธิชนิด Echinococcus granulosus (พยาธิตัวตืดสุนัขหรือพยาธิ ไฮดาติด) กำลังแพร่กระจายในประชากรเอลก์ของเทือกเขาเกรตสโมกีหรือไม่
.
แมลงวันหัวเขียวเก็บเบาะแสเกี่ยวกับโลกรอบตัวไว้ในกระเพาะอาหาร รวมถึงดีเอ็นเอจากสัตว์ที่พวกมันสัมผัส หรือสารเคมีที่สัตว์เหล่านั้นเคยสัมผัส โอวิงส์และทีมงานกำลังใช้วิธีการที่ปฏิวัติวงการ ซึ่งเธอร่วมพัฒนาขณะศึกษาในระดับบัณฑิตศึกษา เพื่อตรวจสอบสิ่งตกค้างในกระเพาะอาหารของแมลงวัน และค้นหาดีเอ็นเอของแบคทีเรีย ไวรัส และปรสิต
.
“เป้าหมายทั้งหมดของเราคือ ทำให้การเฝ้าระวังจุลชีพก่อโรครวดเร็วและง่ายขึ้นค่ะ” โอวิงส์บอก แทนที่จะเสียเวลาและเงินไปกับการตามหาสัตว์ป่วยเพื่อนำมาตรวจ ทีมงานสามารถเก็บแมลงวันในบริเวณนั้นและนำมาวิเคราะห์ในภาคสนามได้ “นี่คือตัวเปลี่ยนเกมเลยล่ะค่ะ” เธอกล่าว
.
นักชีววิทยาบางคนคิดว่า พยาธิ Echinococcus อาจติดมากับเอลก์ที่นำมาจากแคนาดาและปล่อยสู่อุทยาน ระหว่างโครงการคืนสัตว์สู่ธรรมชาติ ซึ่งนับแต่นั้นก็เกิดแหล่งรังโรคของพยาธิชนิดนี้ในพื้นที่ เรื่องที่กังวลคือปรสิตชนิดนี้ ซึ่งสามารถสร้างซิสต์ขนาดใหญ่ในหัวใจ ปอด และตับ อาจแพร่ไปยังสัตว์ที่เป็นพาหะ เช่น ไคโยตีและสุนัขเลี้ยง และท้ายที่สุดอาจมาถึงมนุษย์ได้
.
สองสามชั่วโมงต่อมา ในโมเตลที่แมกกีแวลลีย์ ชนบทของนอร์ทแคโรไลนา วอสส์ยกโต๊ะทำงานจากห้องของเธอไปยังห้องของโอวิงส์ เพื่อสร้างห้องปฏิบัติการชั่วคราว นักวิทยาศาสตร์ทั้งสองตัดส่วนท้องของแมลงวันออกด้วยกรรไกรและแหนบปลายแหลม บดมันกับน้ำยาสกัดดีเอ็นเอ แล้วนำตัวอย่างใส่เครื่องสีขาวส้มขนาดเท่าแล็ปท็อปเรียกว่า เบนโตะแล็บ (Bento Lab) ก่อนจะออกไปกินพิซซากัน
.
เบนโตะแล็บคือเครื่องวิเคราะห์ดีเอ็นเอขนาดพกพาที่นักศึกษาสองคนของมหาวิทยาลัยคอลเลจลอนดอนคิดค้นขึ้น เมื่อโอวิงส์อ่านเจอเรื่องอุปกรณ์นี้ในบทความทางวิชาการของทีมนักวิทยาศาสตร์ที่ใช้เครื่องดังกล่าววิเคราะห์น้ำทะเลบนเรือ เธอรู้ทันทีว่าน่าจะนำมาใช้วิเคราะห์เครื่องในของแมลงวันได้ ระหว่างที่โอวิงส์กับวอสส์ไม่อยู่ เบนโตะแล็บจะจัดการประมวลผลส่วนท้องของแมลงวันด้วยปฏิกิริยาลูกโซ่พอลิเมอเรส หรือพีซีอาร์ (polymerase chain reaction: PCR) หลายรอบ เพื่อเพิ่มจำนวนดีเอ็นเอส่วนที่บ่งชี้ถึง Echinococcus จนปรากฏเป็นแถบชัดเจนบนเจลอิเล็กโทรโฟรีซิสที่ใช้ในการตรวจคัดกรอง ฟังดูเป็นงานง่ายๆ ถ้าคุณเป็นนักวิจัย
.
พวกเธอตั้งเป้าระยะยาวไว้ที่การทำให้งานวิเคราะห์ภาคสนามง่ายยิ่งขึ้นไปอีก ด้วยการสร้างชุดทดสอบคล้ายชุดตรวจโควิดหรือชุดตรวจครรภ์ ซึ่งนักนิเวศวิทยาหรือเจ้าหน้าที่พิทักษ์อุทยาน ที่ไม่ได้ผ่านการฝึกอบรมด้านวิทยาศาสตร์ สามารถใช้งานได้ หนทางสู่ชุดทดสอบเช่นนั้นยังยาวไกล เพราะเครื่องมือทดสอบที่ใช้งานง่ายกว่านี้ยังต้องอาศัยความช่วยเหลือากนักเคมีและนักออกแบบผลิตภัณฑ์ ยังไม่ต้องพูดถึงเรื่องทุนสนับสนุน
.
เช้าวันรุ่งขึ้น ผลเบื้องต้นออกมาเป็นบวกต่อ Echinococcus หลังทดสอบซ้ำหลายครั้งเพื่อยืนยันผล โอวิงส์และทีมงานจะแจ้งสำนักงานทรัพยากรสัตว์ป่าเทนเนสซี และร่วมกันวางแผนลดการแพร่กระจายของปรสิต ทีมงานสามารถแจ้งเจ้าหน้าที่สาธารณสุข สัตวแพทย์ในท้องถิ่น และประชาชนเกี่ยวกับความเสี่ยง แต่การรักษาเอลก์ที่ติดพยาธิไม่ใช่เรื่องที่ทำได้ในทางปฏิบัติ
.
วันต่อมา โอวิงส์กับวอสส์ออกไปเก็บแมลงวันเพิ่มใกล้กับศูนย์นักท่องเที่ยวโอโคนาลุฟที และพบกับริชาร์ด เกอร์โฮลด์ เพื่อนร่วมงานซึ่งเป็นนักปรสิตวิทยาทางสัตวแพทย์ ผู้ช่วยโอวิงส์คิดหาวิธีประยุกต์ใช้งานวิจัยของเธอในรูปแบบใหม่ ๆ “ข้อจำกัดเรามีแค่เงินทุนกับจินตนาการเท่านั้นแหละครับ” เขากล่าวถึงศักยภาพของแมลงวันในฐานะเครื่องมือทางนิเวศวิทยา
.
โอวิงส์สาธยายวิธีใช้ประโยชน์จากแมลงวันหัวเขียวที่เป็นไปได้อื่นๆ ตั้งแต่การระบุตำแหน่งนักเดินเขาที่หลงป่าหรือหายตัวไปผ่านดีเอ็นเอ ไปจนถึงการระบุสัตว์ชนิดใหม่ “เรามีคำถามใหม่ๆ อยู่เสมอค่ะ” เธอบอก และท้ายที่สุด คำตอบก็มักจะเป็น “อ้อ งั้นก็มาทดสอบกันเถอะ”
.
เรื่อง แจกเกอลีน เดตไวเลอร์ จอร์จ
ภาพถ่าย นิโคลัส คอนโซน
.
#NationalGeographicThailand แมลงวันหัวเขียว



RSS) ที่มา : National Geographic Thailand's

ผู้เรียบเรียง