“เอื้องกระดุมลาย” ดอกไม้จิ๋วแห่งป่าดิบชื้น . ท่ามกลางความหลา

“เอื้องกระดุมลาย” ดอกไม้จิ๋วแห่งป่าดิบชื้น
.
ท่ามกลางความหลากหลายของกล้วยไม้ป่าในเมืองไทย มีกล้วยไม้ชนิดหนึ่งที่มีเอกลักษณ์พิเศษด้วยขนาดเล็กจิ๋วและรูปทรงที่แปลกตา นั่นคือ “เอื้องกระดุมลาย” หรือ Porpax elwesii ที่ได้รับการขนานนามตามลักษณะลำลูกกล้วยที่คล้ายกระดุม และมีลวดลายเส้นใยนูนตามยาวที่สวยงาม
.
เอื้องกระดุมลายเป็นกล้วยไม้ขนาดเล็กที่สามารถอิงอาศัยต้นไม้หรือขึ้นบนพื้นดินได้ ลักษณะเด่นที่สุดคือลำลูกกล้วยรูปกลมแป้น ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางเพียง 0.5-1 เซนติเมตร ออกเรียงกันอย่างหนาแน่น ภายนอกหุ้มด้วยกาบที่มีเส้นใยนูนตามยาวสวยงามคล้ายลวดลายตาข่าย จึงมีชื่อเรียกอื่นว่า “เอื้องตาข่าย” หรือ “เอื้องเม็ดดุม”

ดอกของเอื้องกระดุมลาย ถือเป็นอีกหนึ่งความน่าสนใจ แม้จะมีดอกเพียงดอกเดียวต่อช่อดอก แต่กลับมีโครงสร้างที่ซับซ้อน ดอกสีน้ำตาลแดง กลีบเลี้ยงเชื่อมติดกันเกือบตลอดความยาวเป็นท่อ ปลายแยกเป็นแฉกสั้นๆ ภายในมีกลีบดอกขนาดเล็กและกลีบปากที่มีลักษณะเฉพาะ

เอื้องกระดุมลายมเป็นพืชที่มีการกระจายพันธุ์กว้างขวางในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พบตั้งแต่อินเดีย ภูฏาน พม่า ภูมิภาคอินโดจีน และคาบสมุทรมลายู

ในประเทศไทย พบเอื้องกระดุมลายในพื้นที่หลายภาค ได้แก่ ภาคตะวันออกที่เขาใหญ่ จังหวัดปราจีนบุรี ภาคตะวันออกเฉียงเฉียงใต้ และภาคใต้ที่จังหวัดระนอง และกระบี่ ชอบขึ้นตามคบไม้ในป่าดิบชื้นและป่าดิบเขา ในระดับความสูงถึงประมาณ 1,400 เมตร

ชื่อสกุล Porpax มาจากภาษากรีกว่า “porpakos” แปลว่า “ที่จับโล่” ซึ่งตั้งชื่อตามลักษณะดอกที่ออกจากลำลูกกล้วยรูปกลมแป้นคล้ายโล่ สกุลนี้มีสมาชิกประมาณ 12 ชนิดทั่วภูมิภาคเอเชีย และในประเทศไทยพบถึง 8 ชนิด

เอื้องกระดุมลายเป็นอีกหนึ่งตัวอย่างของความหลากหลายทางชีวภาพที่น่าทึ่งในป่าไม้ของไทย แม้จะมีขนาดเล็ก แต่ความงามและความซับซ้อนของโครงสร้างกลับสะท้อนถึงความมหัศจรรย์ของธรรมชาติที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์

ภาพ: สุคนธ์ทิพย์ ศิริมงคล

เอกสารอ้างอิง
Seidenfaden, G. (1977). Contributions to the orchid plants of Thailand 8. Botanisk Tidsskrift 72(1):

กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช เอื้องกระดุมลาย กล้วยไม้ป่า ความหลากหลายทางชีวภาพ อนุรักษ์ธรรมชาติ



RSS) ——— ที่มา : เพจ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ——— www.ด่วน.com อัพเดท ข่าวด่วน ข่าวร้อนประเด็นดังทุกภาคทั่วไทย 🇹🇭

ผู้เรียบเรียง