ใครคือบุตรสาวคิม จอง-อึน ผู้อาจขึ้นแท่น “ว่าที่” ผู้นำหญิงคนใหม่ของเกาหลีเหนือ

ที่มาของภาพ : KCNA via Reuters

• • Creator, หลุยส์ บาร์รูโช
  • Role, บีบีซีเวิลด์เซอร์วิส
• 18 มกราคม 2024ปรับปรุงแล้ว เมื่อ 55 นาทีที่ผ่านมา
• เวลาอ่าน: 10 นาที

ผู้นำเกาหลีเหนือ คิม จอง อึน ดูเหมือนกำลังเดินหน้าวางรากฐานให้บุตรสาว คิม จูแอ รับตำแหน่งสืบทอดอำนาจ สำนักข่าวกรองแห่งชาติของเกาหลีใต้ หรือเอ็นไอเอส (South Korea's National Intelligence Company – NIS) ระบุในการชี้แจงต่อสมาชิกสภานิติบัญญัติเมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา (12 ก.พ.)

พัค ซุน-วอน และ อี ซอง-คุน สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) กล่าวกับผู้สื่อข่าวหลังการชี้แจงลับต่อคณะกรรมาธิการข่าวกรองของรัฐสภาว่า สำนักข่าวกรองฯ เชื่อว่าบทบาทที่คิม จู-แอ แสดงให้เห็นระหว่างการปรากฏตัวต่อสาธารณะบ่งชี้ว่าเธอเริ่มเข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องกับข้อเสนอเชิงนโยบาย และกำลังได้รับการปฏิบัติในฐานะผู้นำหมายเลข 2 โดยพฤตินัย

สำนักข่าวกรองแห่งชาติของเกาหลีใต้ยังระบุด้วยว่า จะจับตาอย่างใกล้ชิดว่าเธอจะเข้าร่วมการประชุมใหญ่ของพรรคแรงงานเกาหลีเหนือหรือไม่ ซึ่งมีกำหนดจัดขึ้นช่วงปลายเดือน ก.พ. นี้ และบรรดานักวิเคราะห์เชื่อว่าจะเป็นการประชุมครั้งนี้จะเป็นเวทีในการเปิดเผยถึงเป้าหมายเชิงนโยบายสำคัญด้านเศรษฐกิจ ความสัมพันธ์กับต่างประเทศ และการป้องกันประเทศ ที่จะดำเนินการในช่วงหลายปีข้างหน้า

คิม จู-แอ เป็นบุตรเพียงคนเดียวของคิม จอง-อึน ที่เปิดเผยต่อสาธารณะ โดยเชื่อกันว่าผู้นำเกาหลีเหนือมีลูกคนแรกเป็นบุตรชาย แต่มีข้อมูลยืนยันเรื่องนี้น้อยมาก

หากคิม จู-แอ สืบทอดตำแหน่งต่อจากบิดา เธอจะกลายเป็นสตรีคนแรกที่เป็นผู้นำสูงสุดเกาหลีเหนือตั้งแต่การก่อตั้งระบอบคอมมิวนิสต์ในปี 1948

แล้วเรารู้อะไรเกี่ยวกับเธอบ้าง ?

ที่มาของภาพ : Reuters

ต้องยอมรับว่า คิม จอง-อึน ปิดเงียบเรื่องเกี่ยวกับครอบครัว จนเข้าขั้นความลับสุดยอด ทำให้เราแทบไม่รู้อะไรเกี่ยวกับครอบครัวของเขาเลย ยกตัวอย่างเช่น เขาปิดไม่ให้สาธารณชนรู้จักภรรยาของเขา นั่นคือ ริ ซอล-จู อยู่พักหนึ่งหลังพิธีสมรส กว่าที่ชาวเกาหลีเหนือและทั่วโลกจะได้ยลโฉมเธอในการปรากฏตัวต่อสาธารณะครั้งแรกก็เป็นในปี 2012 แล้ว แม้สื่อของเกาหลีใต้รายงานว่าพวกเขาแต่งงานกันตั้งแต่ปี 2009 และมีบุตรร่วมกันในปี 2010 ก็ตาม ทั้งนี้ เชื่อกันว่า รี ซอล-จู เป็นมารดาของ คิม จู-แอ ซึ่งเกิดในอีกไม่กี่ปีต่อมา (เชื่อว่า คิม จอง-อึน มีบุตร 3 คนในปัจจุบัน)

การดำรงอยู่ของ คิม จู-แอ เริ่มถูกพูดถึงในปี 2013 หลังนักบาสเก็ตบอลชาวอเมริกัน เดนนิส ร็อดแมน กล่าวถึงการเดินทางไปเกาหลีเหนือของเขา

Discontinue of ได้รับความนิยมสูงสุด

ร็อดแมน เล่าว่า เขาได้ใช้เวลากับครอบครัวคิม ผ่อนคลายริมทะเล และได้ “อุ้มทารกของพวกเขา” ซึ่งเขาเรียกว่า จู-แอ

ที่มาของภาพ : EPA-EFE/REX/Shutterstock

กระทั่งสื่อเกาหลีเหนือก็ทำได้เพียง “ยอมรับเธอในฐานะบุตรสาวของ คิม จอง-อึน โดยไม่ระบุชื่อหรืออายุ” ฟีโอดอร์ เทอร์ทิตสกีย์ ที่ศึกษาเกี่ยวกับการเมืองเกาหลีเหนือที่มหาวิทยาลัยกุ๊กมินในกรุงโซลของเกาหลีใต้ กล่าว “เราไม่รู้อะไรอย่างอื่นเกี่ยวกับเธอเลยจากข้อมูลสาธารณะ” โดยเขาประเมินว่า เธอมีอายุระหว่าง 10 ปี ถึงช่วงต้นวัยรุ่น

ย้อนไปปีที่แล้ว สำนักข่าวกรองแห่งชาติเกาหลีใต้รายงานต่อสภาว่า คิม จู-แอ ไม่เคยเข้าเรียนในโรงเรียน แต่เธอเรียนหนังสือที่บ้านในกรุงเปียงยาง ข้อมูลยังชี้ว่า เธอชอบงานอดิเรกหลายอย่าง เช่น ขี่ม้า ว่ายน้ำ และเล่นสกี ซึ่งนักการเมืองเกาหลีใต้ที่เข้าฟังรายงานดังกล่าว เปิดเผยกับผู้สื่อข่าวว่า คิม จอง-อึน ดูเหมือนจะพึงพอใจกับทักษะขี่ม้าของลูกสาวมาก

สำนักข่าวกรองแห่งชาติเกาหลีใต้ยังเปิดเผยด้วยว่า เธอมีพี่ชายและน้องอีกคน ซึ่งคนน้องนี้ ยังไม่ทราบเพศ และทั้งสองไม่เคยปรากฏตัวต่อสาธารณะ

ที่มาของภาพ : Reuters

เปิดตัวต่อสาธารณะครั้งแรก

การปรากฏตัวต่อสาธารณะของคิม จู-แอ มีบ่อยครั้งขึ้นและต่อเนื่องในช่วงที่ผ่านมา เธอปรากฏตัวเคียงข้างบิดาหลายครั้ง ทั้งในงานกิจการทหารและไม่ใช่กิจการทหาร

เธอยังได้ร่วมเดินทางกับบิดาในโอกาสเยือนจีนเมื่อเดือน ก.ย. ปีที่แล้ว เพื่อเข้าร่วมพิธีสวนสนามวันแห่งชัยชนะ ซึ่งถือเป็นการเดินทางต่างประเทศครั้งแรกของเธอเท่าที่มีหลักฐานยืนยัน

การเยือนดังกล่าวมีนัยสำคัญ เพราะเป็นการปรากฏตัวบนเวทีการทูตพหุภาคีครั้งประวัติศาสตร์ของผู้นำเกาหลีเหนือร่วมกับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน และประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ของรัสเซีย อย่างไรก็ตาม คิม จู-แอ ไม่ได้ปรากฏตัวในการสวนสนามครั้งนั้น

ย้อนไปในเดือน ธ.ค. 2023 พวกเขาได้เข้าร่วมการทดสอบยิvขีปนาวุธข้ามทวีปแบบเชื้อเพลิงแข็ง “ฮวาซอง-18” ซึ่งถือเป็นขีปนาวุธพิสัยไกลที่ล้ำหน้าที่สุดของเกาหลีเหนือ

คิม จู-แอ ยังอยู่เคียงข้างบิดาในการปล่อยดาวเทียมสอดแนม “มัลลิจยอง 1” เมื่อเดือน พ.ย. ซึ่งเกาหลีเหนืออ้างว่า ดาวเทียมนี้สามารถมองเห็นทำเนียบขาวในสหรัฐฯ ได้

หลังเปิดตัวลูกสาวได้ไม่นาน เรดิโอ ฟรี เอเชีย รายงานเมื่อ ก.พ. 2023 ว่า รัฐบาลเกาหลีเหนือได้สั่งให้ประชาชนทุกคนในเกาหลีเหนือที่มีชื่อว่า คิม จู-แอ ให้เปลี่ยนชื่อของตน โดยรัฐบาลเกาหลีเหนืออ้างว่านี่เป็นธรรมเนียมปฏิบัติพื้นฐานสำหรับตระกูลของผู้นำสูงสุด

ผู้สังเกตการณ์ยังชี้ว่า ประชาชนเกาหลีเหนือถูกขอให้กล่าวถึง คิม จู-แอ ว่า “บุตรีที่เคารพ” มากกว่า “บุตรีผู้เป็นที่รัก” ซึ่งคำคุณศัพท์อย่าง “ที่เคารพ” นี้ สงวนไว้สำหรับบุคคลที่เป็นที่รักและเคารพที่สุดของเกาหลีเหนือเท่านั้น

ในกรณีของ คิม จอง-อึน นั้น ตัวเขาเองถูกเรียกว่า “เพื่อนร่วมชาติที่เคารพ” หลังจากสถานะของเขาในฐานะผู้สืบทอดอำนาจต่อจากบิดามั่นคงแล้วเท่านั้น

ที่มาของภาพ : Reuters

ว่าที่ผู้สืบทอดอำนาจ

เกาหลีเหนือเป็นรัฐที่โดดเดี่ยวตัวเอง และจนถึงตอนนี้ ยังไม่แน่ชัดว่ การปรากฏตัวที่บ่อยครั้งขึ้นของ คิม จู-แอ มีนัยเช่นใด

แต่เป็นที่รู้กันว่า ชาวเกาหลีเหนือถูกพร่ำสอนว่า คนตระกูลคิมสืบสายเลืoดศักดิ์สิทธิ์ และมีแต่พวกเขาเท่านั้นที่ปกครองประเทศได้ นักวิเคราะห์จึงมองว่า การเปิดตัวบุตรสาวต่อสาธารณชนตั้งแต่วัยเด็ก อาจเป็นวิธีการของผู้นำเกาหลีเหนือเพื่อสร้างฐานอำนาจของคิม จู-แอ ก่อนที่เธอจะสืบทอดอำนาจในอนาคต

แต่ยังไม่มีสัญญาณใด ๆ ที่ชี้ว่าการสืบทอดอำนาจอาจเกิดขึ้นในเร็ว ๆ นี้ ส่วนข่าวลือเรื่องสุขภาพที่ไม่ดีของคิม จอง-อึน ก็ถูกปัดตกไปแล้ว

ที่มาของภาพ : KCNA/EPA-EFE/REX/Shutterstock

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์บางคนมองว่า การควงลูกสาวออกงานบ่อย ๆ อาจเป็นวิธีการของคิม จอง-อึน เพื่อสร้างภาพหรือส่งสัญญาณว่า เขาเป็นชายผู้รักครอบครัว ในสังคมที่ชายเป็นใหญ่อย่างฝังลึก

“สมัยอดีตผู้นำคิม จอง-อิล และคิม อิล-ซุง เอง ก็มีการโฆษณาชวนเชื่อถึงบทบาทของผู้นำสูงสุดเกาหลีเหนือในฐานะความเป็นพ่อ” เอ็ดเวิร์ด โฮเวลล์ อาจารย์คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยอ็อกซ์ฟอร์ด และผู้เชี่ยวชาญด้านคาบสมุทรเกาหลี กล่าว

“ดังนั้นผมคิดว่า การสร้างสัญญะเช่นนี้ยังดำเนินอยู่ต่อไป ด้วยการให้ คิม จู-แอ ออกงานกับพ่อของเธอให้สาธารณชนได้เห็น”

นับแต่การสถาปนาเกาหลีเหนือในปี 1948 ประเทศนี้ก็ปกครองโดยสมาชิกชายของตระกูลคิมมาโดยตลอด ดังนั้น หาก คิม จู-แอ สืบทอดอำนาจต่อจากบิดา เธอจะเป็นสตรีคนแรกที่ขึ้นปกครองประเทศ

“การมีสมาชิกสายเลืoดตระกูลคิมเป็นผู้ปกครอง ถือเป็นสิ่งสำคัญต่อการนำประเทศเกาหลีเหนือมาก แม้จะเป็นผู้หญิง แต่ก็ยังดีกว่าให้คนอื่นที่ไม่ใช่สมาชิกตระกูลคิมขึ้นมาปกครอง” โฮเวลล์ กล่าว

ที่มาของภาพ : Reuters

แต่ โฮเวลล์ ก็เชื่อว่า มีผู้ท้าชิงบัลลังก์โสมแดงอีกคน นั่นคือ คิม ยอ-จอง น้องสาวของคิม จอง-อึน ที่ถูกกล่าวถึงในสื่อของรัฐเมื่อเดือน มี.ค. 2014 และตอนนี้เธอก็ดำรงตำแหน่งอาวุโสในพรรคแรงงานเกาหลีเหนือ

“เธอแก่กว่า คิม จู-แอ หลายปี และมีประสบการณ์ทางการเมืองเกาหลีเหนือมากกว่า” เขากล่าว “ไม่ว่าจะเป็นบุตรสาว หรือน้องสาว ทั้งคู่เป็นผู้หญิง แต่ไม่ว่าอย่างไร การมีชื่อนำหน้าว่า คิม ก็เป็นส่วนสำคัญที่สุด”

สำนักข่าวกรองแห่งชาติเกาหลีใต้ ระบุว่า กำลังพิจารณา “ทุกความเป็นไปได้” เนื่องจากมีปัจจัยที่เกี่ยวข้องมากมาย

ที่มาของภาพ : Reuters

ส่วน ฟีโอดอร์ เทอร์ทิตสกีย์ เชื่อว่า คิม จอง-อึน กำลัง “โยนหินถามทางกับสังคม รวมถึงความเห็นของชนชั้นนำ ว่าจะยอมรับว่าที่ผู้สืบทอดอำนาจคนนี้ได้หรือไม่” ด้วยการพา คิม จู-แอ ออกงานสาธารณะ ทั้งนี้ การพาตัวลูกสาวมาปรากฏตัวต่อสาธารณะบ่อย ๆ เช่นนี้ เป็นเรื่องที่เกิดขึ้นไม่บ่อยนักในภาวะที่ยังเคาะตัวว่าที่ผู้นำคนใหม่ไม่แล้วเสร็จ

อย่างไรก็ตาม เขาเห็นด้วยว่า ตอนนี้ยังเร็วไปที่จะพูดถึงเรื่องผู้สืบทอดต่อจาก คิม จอง-อึน

“ถ้าหากเขาถึงแก่อสัญกรรมตอนอายุเดียวกับบิดา คือ 70 ปี นั่นก็คือปี 2054 และหากเรามองว่า รัฐเกาหลีเหนือจะอยู่รอดจนถึงวันนั้นในสภาวะแบบปัจจุบัน สังคมก็อาจไม่เหมือนเดิมอีกแล้ว” เขากล่าว

“อีกข้อที่ต้องคำนึงถึง คือ การยอมรับความเท่าเทียมทางเพศในภาพรวม กับการยอมรับผู้นำหญิงนั้น เป็นเรื่องที่แตกต่างกัน”