คนไทยยังเชื่อมั่น สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ-สตง.ทำงานตรวจสอบดี แต่ยังกังขาความอิสระจากการเมือง

พระปกเกล้าโพล เผยผลสำรวจพบคนไทยยังเชื่อมั่น สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ – สตง.ในการทำงาน โดยสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติประชาชนให้คะแนนความสามารถในการป้องกันและปราบปรามการทุจริตมากที่สุด ส่วนสตง.ให้คะแนนด้านประสิทธิภาพ ความเชี่ยวชาญ ความรวดเร็ว และความคุ้มค่าในการตรวจเงินแผ่นดินมากสุด แต่ทั้งสองหน่วยงานได้คะแนนน้อยสุดด้านความเป็นอิสระจากการแทรกแซงทางการเมือง

สำนักข่าวอิศรา . รายงานว่า วันที่ 14 สิงหาคม 2569 สถาบันพระปกเกล้า เปิดเผยผลสำรวจ เรื่อง “มุมมองประชาชนต่อการทำหน้าที่ของ สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ และ คตง./สตง.” โดยทำการสำรวจ ระหว่างวันที่ 7-10 ส.ค. 2569 จากประชาชนที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไป กระจายตามภูมิภาคทั่วประเทศ จำนวน 2,000 ตัวอย่าง โดยมีบทสรุปสำคัญจากผลสำรวจ ดังนี้

1. ท่านอยากให้สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ( ป.ป.ช. ) และสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) ตรวจสอบงบประมาณด้านใดมากที่สุด? (สำรวจโดย x Line On the present time) 31.5% ต้องการให้ตรวจสอบ “โครงการของเทศบาลและท้องถิ่น” มากที่สุด รองลงมาใกล้เคียงกัน 27.8% ต้องการให้ตรวจสอบถนน รถไฟ และอาคารของรัฐ รองลงมา 11.0% ต้องการให้ตรวจสอบเงินช่วยเหลือและสวัสดิการประชาชน, 9.2% งบประมาณด้านพลังงาน ไฟฟ้า และประปา, 9.0% งบประมาณด้านความมั่นคงและการทหาร, 5.8% ระบบไอทีและการจัดซื้ออุปกรณ์ และ 3.8% งบประมาณของโรงพยาบาลและโรงเรียน ขณะที่ 1.9% ไม่แน่ใจหรือไม่มีความเห็น

ข้อนี้เมื่อรวมสองอันดับแรก พบว่า 59.3% หรือ กว่าครึ่งอยากให้ สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ–สตง. จับตางบท้องถิ่นและโครงสร้างพื้นฐานมากที่สุด สะท้อนความคาดหวังให้การตรวจสอบลงไปถึงโครงการ/งบประมาณที่อยู่ใกล้ตัว มองเห็นผลการใช้จ่ายได้ชัดเจน และมีผลต่อชีวิตประจำวันโดยตรง

2. ความสามารถในการป้องกันและปราบปรามการทุจริตได้รับการประเมินดีกว่าด้านอื่น ขณะที่ยังกังวลด้านความเป็นอิสระ สำหรับ สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ด้านที่ได้รับการประเมินระดับ “มาก–มากที่สุด” สูงสุด คือ ความสามารถในการป้องกันและปราบปรามการทุจริต (37.8%) ขณะที่ด้านที่ได้รับการประเมินระดับ “มาก–มากที่สุด”ต่ำสุด คือ ความเป็นอิสระจากการแทรกแซงทางการเมือง (21.6%) และด้านนี้ยังได้รับการประเมินระดับ “น้อย–น้อยที่สุด” สูงสุดด้วย (44.4%)

ข้อนี้สะท้อนว่า ประชาชนประเมินความสามารถและประสิทธิภาพในการป้องกันและปราบปรามการทุจริตค่อนข้างดีกว่าด้านอื่น แต่การสร้างความเชื่อมั่นยังเป็นโจทย์สำคัญของ สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ซึ่งไม่เพียงต้องทำงานให้เกิดผล แต่ต้องทำให้ประชาชนเห็นและเชื่อมั่นด้วยว่า กระบวนการทำงานมีความโปร่งใส เป็นธรรม มีความเป็นอิสระจากการแทรกแซง และสามารถติดตามตรวจสอบได้

3. ประสิทธิภาพตรวจเงินรัฐนำด้านอื่น แต่ความเป็นอิสระยังเป็นโจทย์สำคัญ สำหรับ คตง./สตง. ด้านที่ได้รับการประเมินระดับ “มาก–มากที่สุด” สูงสุด คือ ประสิทธิภาพ ความเชี่ยวชาญ ความรวดเร็ว และความคุ้มค่าในการตรวจเงินแผ่นดิน (28.0%) ส่วนด้านที่ได้รับการประเมินระดับ “มาก–มากที่สุด” ต่ำสุด คือ ความเป็นอิสระจากการแทรกแซงทางการเมือง (18.6%) และได้รับการประเมินระดับ “น้อย–น้อยที่สุด” สูงสุด (49.2%) เช่นเดียวกันกับ สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ

ข้อนี้สะท้อนว่า แม้ด้านประสิทธิภาพในการตรวจสอบการใช้จ่ายเงินของรัฐจะเป็นด้านที่ได้รับการประเมินสูงกว่าด้านอื่น แต่ส่วนใหญ่ยังได้รับการประเมินเพียงระดับปานกลาง ขณะที่ความเป็นอิสระ ความเป็นธรรม ความโปร่งใส และการสื่อสารยังเป็นจุดที่ประชาชนมีข้อกังวลค่อนข้างมาก ดังนั้น การสร้างความเชื่อมั่นจึงจำเป็นต้องดำเนินควบคู่กับการเพิ่มประสิทธิภาพในการตรวจสอบด้วย

บทสรุปจาก KPI Pollครั้งที่ 33 สะท้อนว่า “อิสระ เป็นธรรม โปร่งใส คือ โจทย์สำคัญของความเชื่อมั่น” โดยประชาชนประเมินความสามารถและประสิทธิภาพในการปฏิบัติภารกิจหลักของ สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ และ คตง./สตง. ดีกว่าด้านกระบวนการทำงาน แต่ด้านความเป็นอิสระ ความเป็นธรรม ความโปร่งใส และการสื่อสารยังเป็นประเด็นที่ต้องเร่งสร้างความเชื่อมั่น ขณะเดียวกัน ยังคาดหวังให้องค์กรตรวจสอบให้ความสำคัญกับโครงการและงบประมาณที่ส่งผลต่อชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะท้องถิ่นและโครงสร้างพื้นฐานของรัฐ ดังนั้น นอกจากการเพิ่มประสิทธิภาพในการตรวจสอบแล้ว ทั้งสององค์กรควรทำให้กระบวนการทำงานเปิดเผย ติดตามได้ สื่อสารกับประชาชน และแสดงผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นต่อการคุ้มครองประโยชน์สาธารณะอย่างเป็นรูปธรรมมากขึ้น