การเลือกตั้งปี 2569 หลายคนทราบกันดีว่า นอกจากประชาชนจะต้องเข

การเลือกตั้งปี 2569 หลายคนทราบกันดีว่า นอกจากประชาชนจะต้องเข้าคูหา ‘เลือกคนที่ใช่’ และ ‘เลือกพรรคที่ชอบ’ เพื่อเป็นตัวแทนของประชาชนในสภาผู้แทนราษฎรแล้ว ประชาชนต้องไปออกเสียงประชามติ เพื่อกำหนดชะตากรรมว่า เราจะเปิดประตูให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่

เรื่องนี้ทำให้การทำประชามติเพื่อสอบถามการทำรัฐธรรมนูญใหม่กลายเป็นวาระทางการเมืองที่สำคัญ แทบทุกรายการดีเบตหรือรายการสัมภาษณ์พรรคการเมืองช่วงที่ผ่านมา ตัวแทนพรรคการเมืองต่างๆ ก็จะเจอคำถามในลักษณะเดียวกันว่า พรรคการเมืองของท่านมีจุดยืน ‘เห็นชอบ' ในการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่ ซึ่งก็มีการให้คำตอบที่หลากหลาย ทั้งบอกว่าเห็นชอบ และไม่เห็นชอบ หรือบางส่วนพยายามเลี่ยงไม่ตอบคำถามก็มีเช่นกัน

‘ประชาไท’ รวบรวมความเห็น วิสัยทัศน์ จุดยืนของแต่ละพรรคการเมืองในเรื่องการออกเสียงลงประชามติให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ในวันที่ 8 ก.พ. 2569 ว่าแต่ละพรรคการเมืองมีจุดยืนหรือเงื่อนไขอย่างไร โดยเป็นการสำรวจข้อมูลตามที่ปรากฏบนสื่อต่างๆ ระหว่าง 12 ธ.ค. 2568 จนถึง 30 ม.ค. 2569

ข้อค้นพบเบื้องต้นสามารถแบ่งความเห็นและจุดยืนของแต่ละพรรคการเมืองสามารถแบ่งออกมาเป็น 2 เฉดหลักๆ คือ พรรคที่ “เห็นชอบ” และ “ไม่เห็นชอบ” ให้มีการจัดทำร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

นอกจาก 2 เฉดนี้ ในเชิงรายละเอียดจะมีพรรคการเมือง มีจุดยืนไม่ชัดเจนว่าจะเอายังไงกับเรื่องการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

ทั้งนี้ ประชาไทพบด้วยว่าพรรคการเมืองที่ประกาศว่า “เห็นชอบ” ให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ต่างมีเหตุผลและเงื่อนไขในรายละเอียดที่แตกต่างกัน โดยเฉดเหตุผลแรกที่เราพบก็คือ “เห็นชอบ” ร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ได้ทั้งฉบับ หรือไม่มีการล็อกหมวด 1 และ 2 มีเพียงพรรคประชาชน ที่ยืนยันในหลักการนี้

ส่วนอีกเฉดหนึ่ง คือ พรรคการเมืองที่ประกาศว่า “เห็นชอบ” ให้มีการร่าง/แก้ไขรัฐธรรมนูญ มีจำนวนมากที่ระบุเงื่อนไขว่าห้ามแตะหมวด 1 และหมวด 2 เนื่องจากเป็นหมวดที่เกี่ยวข้องกับสถาบันหลักของชาวไทย คือ สถาบันพระมหากษัตริย์

‘เห็นชอบ' ร่างรัฐธรรมนูญใหม่ แบบไม่ล็อกหมวดใดหมวดหนึ่ง

พรรคประชาชน

ก่อนหน้านี้ เมื่อ 21 ม.ค. 2569 พริษฐ์ วัชรสินธุ เป็นตัวแทนของพรรคประชาชน กล่าวในรายการ “The True Politics” เผยว่า พรรคประชาชน มีจุดยืนเห็นชอบให้มีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ เนื่องจากรัฐธรรมนูญเดิมมีปัญหาหลายประการ

1. ทำให้ประชาธิปไตยอ่อนแอลง

• รธน.ทำให้สถาบันทางการเมืองยึดโยงกับประชาชนน้อยลง
• สว.มีอำนาจสูงมาก แต่มีที่มาที่ไม่ได้ยึดโยงกับประชาชน หรือการเลือกตั้ง
• องค์อิสระ หรือศาลรัฐธรรมนูญ ที่ขยายขอบเขตอำนาจ แต่มีกระบวนการที่มาขาดความเชื่อมโยงกับประชาชน
• สิทธิเสรีภาพการแสดงออกของประชาชนมีปัญหา เพราะว่าเรายังเห็นนักวิชาการ หรือภาคประชาสังคมที่ออกมาส่งเสียงปัญหาในพื้นที่ กลับถูกนายทุนไล่ฟ้องปิดปาก

1. ทำให้ปัญหาทุจริตคอร์รัปชัน เรื้อรัง

• คะแนนความโปร่งใสของไทยตกต่ำลงในรอบ 10 ปี โดยดัชนีคอร์รัปชันของไทย ก่อนการทำรัฐประหารเมื่อปี 2557 อยู่ที่อันดับ 85 แต่ในปัจจุบัน ไทยอยู่ในอันดับที่ 107 (หรือลดต่ำลงมาประมาณ 22 อันดับ)
• ประชาชนไม่มีช่องทางร่วมตรวจสอบองค์กรอิสระ เช่น คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) สำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) ศาลรัฐธรรมนูญ เป็นต้น
• ที่มาของคณะกรรมการหรือผู้ดำรงตำแหน่งองค์กรอิสระ ขาดความเป็นอิสระ และอาจถูกครอบงำโดยกลุ่มทางการเมือง เพราะ รธน. ปี 60 ระบุไว้ว่า คนที่มีหน้าที่ชี้ขาดกรรมการหรือบุคคลที่จะมาดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระคือ สว. ที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้ง แต่มาจากระบบเลือกกันเองที่สุ่มเสี่ยงจะเกิดการ ‘ฮั้ว’ กันได้

สำหรับณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ หัวหน้าพรรคประชาชน เคยแสดงจุดยืนผ่านรายการ “Nation Election Debate” ระบุว่า “เห็นชอบ” กับการทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่โดยไม่ล็อกหมวด 1 และ 2 โดยวันนั้นตัวเขาให้เหตุผลว่า กระบวนการแก้ไขรัฐธรรมนูญรายมาตราหรือทั้งฉบับไม่สามารถเปลี่ยนแปลง ‘ระบอบการปกครองประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข’ ได้อยู่แล้ว และในประวัติศาสตร์การเมืองของไทยมีการแก้ไข หมวด 1 และหมวด 2 มาแล้วหลายครั้ง

‘เห็นชอบ' แต่ไม่แตะหมวด 1 และ 2

หลายพรรคมีจุดยืนสนับสนุนร่างรัฐธรรมนูญใหม่ “แต่ไม่ทั้งฉบับ” เพราะอยากให้ละเว้น หมวด 1 และหมวด 2 เนื่องจากเกี่ยวข้องกับสถาบันพระมหากษัตริย์ ซึ่งเป็นสถาบันหลักของชาติ

อนึ่ง รัฐธรรมนูญ หมวดที่ 1 ว่าด้วยบททั่วไป ครอบคลุมมาตรา 1-5 กำหนดรูปแบบการปกครองของรัฐไทย เช่น ประเทศไทยเป็นอันหนึ่งอันเดียวจะไม่สามารถแบ่งแยก ประเทศไทยปกครองในรูปแบบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข อำนาจอธิปไตยเป็นของปวงชนชาวไทย และรัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุดของประเทศ

ขณะที่หมวดที่ 2 จะเป็นหมวดว่าด้วยสถาบันพระมหากษัตริย์ ครอบคลุมมาตรา 6-24 เกี่ยวข้องกับสถานะของกษัตริย์และพระราชอิสริยยศ อำนาจการแต่งตั้งองคมนตรี ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ผู้สืบราชสันตติวงศ์ เป็นต้น

พรรคเพื่อไทย

สำหรับของพรรคเพื่อไทย ตัวหลักที่ออกมารณรงค์เรื่องการออกเสียงประชามติ ‘เห็นชอบ’ ให้มีร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ คือ จาตุรนต์ ฉายแสง ประธานคณะกรรมการรณรงค์สื่อสารประชามติและรัฐธรรมนูญฉบับประชาชนของพรรคเพื่อไทย เขาได้ขึ้นพูดในเวทีดีเบต “The True Politics ทางแพร่งประชาธิปไตย” เมื่อ 21 ม.ค. 2569 สนับสนุนให้มีร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ โดยสามารถแบ่งปัญหาได้เป็น 2 ส่วน คือส่วนของที่มา และเนื้อหาของรัฐธรรมนูญปี 2560

เรื่องที่มาของรัฐธรรมนูญ

1. คณะรัฐประหารเป็นคนร่าง รธน.ขึ้นมา โดยขาดการมีส่วนร่วมของประชาชน
2. การรณรงค์ประชามติมีความไม่เที่ยงธรรม และจำกัดสิทธิเสรีภาพการแสดงออกของผู้ที่ออกมารณรงค์คัดค้านร่าง รธน.ฉบับปี 2560 ทำให้ประชาชนสภาพเหมือนถูก “มัดมือชก” ให้ยอมรับร่างรัฐธรรมนูญปี 2560

เนื้อหาของร่างรัฐธรรมนูญมีปัญหา

1. มีการจำกัดเสรีภาพของประชาชน
2. ไม่มีการกระจายอำนาจให้ท้องถิ่น
3. อำนาจขององค์กรอิสระไม่มีที่มายึดโยงกับประชาชน แต่มีอำนาจสามารถถอดถอนองค์กรที่มาจากประชาชนได้
4. ที่มาขององค์กรอิสระยังมีปัญหา เนื่องมาจากการแต่งตั้งของสมาชิกวุฒิสภา (สว.) แต่เมื่อ สว.มีปัญหาว่าเป็นสีใดสีหนึ่ง ก็ทำให้การแต่งตั้งผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระมีปัญหา
5. รธน.ทำให้รัฐบาลบริหารประเทศยากจนไม่สามารถออกนโยบายแก้ไขปัญหาประชาชนได้ ทำให้ประชาชนได้รับผลกระทบ

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าทางพรรคเพื่อไทยจะ “เห็นชอบ” ให้มีการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ แต่ ‘อ.เชน’ ยศชนัน แคนดิเดตนายกฯ เบอร์ 1 ของพรรคเพื่อไทย ได้กล่าวระหว่างการลงพื้นที่หาเสียงที่นครราชสีมา (โคราช) เมื่อ 14 ม.ค.ที่ผ่านมา ยืนยันว่าจะไม่มีการแตะหมวด 1 และ 2 อย่างแน่นอน

ต่อมา ในเวทีดีเบตของ “Nation Election Debate : จุดเปลี่ยนประเทศไทย” ของสำนักข่าวเนชั่น เมื่อ 17 ม.ค. 2569 มีช่วงที่อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ได้ขอให้ตัวแทนพรรคการเมืองที่มาร่วมดีเบตยกมือแสดงเจตจำนงทางการเมือง ไม่แตะหมวด 1 และ 2 ในการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ซึ่งในครั้งนั้นตัวของ ‘อ.เชน’ ยศชนัน เป็นหนึ่งในคนที่ยกมือแสดงจุดยืนไม่แตะหมวด 1 และ 2 ส่วนคนเดียวที่ไม่ยกมือในตอนนั้นคือณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ หัวหน้าพรรคประชาชน

ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ (ที่มา: Advise TV) เมื่อ 30 ม.ค. 2569

พรรคภูมิใจไทย

อีกหนึ่งพรรคใหญ่ประจำการเลือกตั้งปี 2569 คือพรรคภูมิใจไทย อนุทิน ชาญวีรกูลแต่มีเงื่อนไขต้องยกเว้นหมวด 1 และหมวด 2 ซึ่งอาจจะนำไปสู่การแก้ไขมาตรา 112

ขณะที่นิกร จำนง ผู้สมัคร สส.บัญชีรายชื่อ พรรคภูมิใจไทย กล่าวในเวทีดีเบต “The True Politics” ของช่อง matichon tv เผยแพร่เมื่อ 21 ม.ค. 2569 ระบุว่า ทางพรรคภูมิใจไทย ‘เห็นชอบ’ กับการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ แต่มีเงื่อนไขและเหตุผลดังนี้

• ยกเว้นหมวด 1 และ 2 เพราะจากการศึกษามองว่า 2 หมวดนี้ไม่มีปัญหาอะไร
• ที่มารัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 มีปัญหา เพราะไม่มีการรับฟังความเห็นของประชาชน
• รธน.ปี 2560 มีการล็อกจนไม่สามารถแก้ รธน.ได้เลย ทำให้ไม่สามารถปรับตัวตามทันโลก ดังนั้น รธน.ต้องมีการเปิดทางให้แก้ไขได้ตามสมควร

พรรคไทยสร้างไทย

พรรคไทยสร้างไทย นำโดย สุดารัตน์ เกยุราพันธุ์ หัวหน้าพรรคฯ ได้ไปพูดในเวทีดีเบตหลายครั้ง ยืนยันว่า เธอมีจุดยืน ‘เห็นชอบ’ ให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญ แต่มีเงื่อนไขดังนี้

• แก้ไขรัฐธรรมนูญ เรื่องอำนาจของประชาชนตรวจสอบนักการเมือง ปราบโกงให้ได้จริง
• ยกระดับสิทธิประชาชน และแก้ไขมาตราที่เป็นอุปสรรคต่อการทำมาหากินของประชาชน
• ต้องให้คงเรื่องที่เกี่ยวกับ “มาตรฐานทางจริยธรรม” นักการเมืองเอาไว้ เพราะตัวสุดารัตน์ มองว่า “มาตรฐานทางจริยธรรม” ไม่ได้มีปัญหา แต่ปัญหาอยู่ที่องค์กรอิสระ รวมถึงศาลรัฐธรรมนูญที่ใช้กฎหมาย ซึ่งไม่มีความเป็นอิสระ และถูกครอบงำโดยกลุ่มทางการเมือง
• เพื่อแก้ไขปัญหา สุดารัตน์ เสนอว่า ต้องแก้ รธน.ให้ประชาชนสามารถเข้าชื่อ 5 หมื่นรายชื่อ ยื่นถอดถอนผู้ดำรงตำแหน่งองค์กรอิสระได้

พรรคประชาธิปัตย์

‘มาร์ค’อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ และแคนดิเดตนายกฯ เผยผ่านรายการสัมภาษณ์ The Secret Provide และเวที Nation Election Debate ระบุว่าเขา “เห็นด้วย” กับการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ แต่มีเงื่อนไข คือ

• ต้องไม่แตะหมวด 1 และหมวด 2
• เปลี่ยนระบบ สว.
• องค์กรอิสระต้องโปร่งใสตรวจสอบได้

อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ (ที่มา: facebook พรรคประชาธิปัตย์)

พรรคประชาชาติ

ทวี สอดส่อง หัวหน้าพรรคประชาชาติ กล่าวในเวที “Nation Election Debate” เมื่อ 22 ม.ค. 2569 ว่า “เห็นชอบ” กับการทำรัฐธรรมนูญใหม่ โดยมีเงื่อนไขและเหตุผลดังนี้

• ไม่แตะหมวด 1 และ 2
• ที่มา รธน.มีปัญหา และไม่มีการรับฟังความเห็นจากประชาชน
• มีปัญหาเรื่องการระบุสิทธิการศึกษา การกระจายอำนาจ ราคาสินค้าการเกษตร และอื่นๆ

พรรคกล้าธรรม

สำหรับพรรคกล้าธรรม จุดยืนค่อนข้างชัดเจนว่า ‘เห็นชอบ’ ให้มีการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ แต่ไม่ต้องการให้แตะหมวด 1 และหมวด 2 เพราะมองเห็นปัญหาว่า ไม่มีช่องทางให้ประชาชนไม่สามารถเข้าไปตรวจสอบองค์กรอิสระได้ และที่มาของรัฐธรรมนูญมีปัญหา

โดยเริ่มจากวันรับสมัครเลือกตั้ง สส.กรุงเทพฯ อนุดิษฐ์ นาครทรรพ ผู้สมัคร สส.บัญชีรายชื่อ พรรคกล้าธรรม เคยแสดงจุดยืนโดยการติดสติกเกอร์ในโพลล์ของ iLaw ที่ไปตั้งรณรงค์ที่สนามกีฬาไทย-ญี่ปุ่น ดินแดง เมื่อ 27 ธ.ค. 2568 โดยครั้งนั้นเขาได้ติดสติกเกอร์ที่ช่องคำว่า “เห็นชอบ” ให้มีการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ และระบุว่าเป็นการเห็นชอบของทั้งพรรคกล้าธรรม

อนุดิษฐ์ กล่าวว่า อุปสรรคการบริหารราชการแผ่นดินคือรัฐธรรมนูญที่ออกแบบโดยไม่ได้มีที่มาจากประชาชนอย่างแท้จริง เลยมองว่าถึงเวลาแล้วที่ควรจะมีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

ตัวของอนุดิษฐ์ กล่าวถึงกระบวนการจัดทำรัฐธรรมนูญด้วยว่า หากการทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่โดยที่ประชาชนมีส่วนร่วมโดยตรง จะทำให้ผลประโยชน์ตกอยู่กับประชาชนอย่างแน่นอน

ส่วนจะแตะหมวด 1 และ 2 หรือไม่ ร้อยเอกธรรมนัส พรหมเผ่า แคนดิเดตนายกฯ ของพรรคกล้าธรรม เคยให้สัมภาษณ์สื่อในระหว่างลงหาเสียงเมื่อ 26 ม.ค. 2569 ระบุว่า พรรคกล้าธรรมไม่เห็นด้วยกับการแตะหมวด 1 และ 2 เด็ดขาด และจะไม่ร่วมรัฐบาลกับพรรคฯ ที่มีการแตะหมวด 1 และ 2 ด้วย

ในวันเดียวกัน (26 ม.ค.) ตัวของ มารุต ชุ่มขุนทด ทีมยุทธศาสตร์พรรคกล้าธรรม ได้ออกรายการของช่อง ThaiPBS ให้สัมภาษณ์ยืนยันว่า วันที่ 8 ก.พ. 2569 พรรคกล้าธรรม ‘เห็นชอบ’ กับการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ เพราะเล็งเห็นถึงปัญหาองค์กรอิสระที่ประชาชนแทบเข้าไปตรวจสอบไม่ได้เลย แต่ยังยืนยันว่าไม่ขอแตะหมวด 1 และหมวด 2

พรรคประชาธิปไตยใหม่

สุรทิน พิจารณ์ หัวหน้าพรรคประชาธิปไตยใหม่ และแคนดิเดตนายกรัฐมนตรีของพรรค ให้สัมภาษณ์ในรายการเกาะติดการเลือกตั้ง’69 และการออกเสียงประชามติของสถานี NBT เมื่อ 9 ม.ค. 2569 โดยเจ้าตัวเผยว่า ‘เห็นชอบ' ให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญบางจุด เพราะว่ารัฐธรรมนูญมีทั้งข้อดี และข้อเสีย เช่นในพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ มีข้อกำหนดที่ไม่เอื้อให้พรรคเล็กส่ง สส.ลงสมัครเลือกตั้งในจังหวัดต่างๆ เพราะว่าหากพรรคการเมืองจะส่ง สส.ลงสมัครเลือกตั้งในจังหวัดใดก็ตาม ต้องมีสาขาพรรคการเมืองหรือตัวแทนพรรคการเมืองประจําจังหวัดในจังหวัดนั้น และข้อกำหนดการตั้งสาขาพรรคฯ ต้องมีสมาชิกตั้งแต่ 500 คนขึ้นไป ซึ่งเป็นเรื่องที่ยากมาก และต้องใช้ทุนสูง

ส่วนที่สุรทิน กล่าวเสริมคือ แม้ว่าเขาจะเห็นด้วยให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญ แต่ว่าเขาไม่อยากให้แตะในหมวด 1 และ 2 และส่วนที่เกี่ยวข้องกับพระราชอำนาจของพระเจ้าอยู่หัว

พรรคพลังสังคมใหม่

อภิภู พีรภูรินท์ หัวหน้าพรรคพลังสังคมใหม่ ให้สัมภาษณ์ในรายการของ NBT เมื่อ 16 ม.ค. 2569 ให้ความเห็นว่า ‘เห็นชอบ‘ ให้มีการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

• เนื่องจากมีหลายมาตราที่จะต้องปรับเปลี่ยนแก้ไข
• มีจุดยืนไม่แตะหมวด 1 และหมวด 2 แน่นอน แต่ก็มองว่าการ ‘เห็นชอบ' ให้มีร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ก็จะไม่นำไปสู่การแก้ หมวด 1 และ 2 เช่นกัน เพราะเขามองว่า สส.เราไม่กล้าทำอะไรที่ไม่สมควร

พรรคพลังเพื่อไทย

เอกวรพงศ์ อำนวยทรัพย์ หัวหน้าพรรคพลังเพื่อไทย และเป็นแคนดิเดตนายกฯ อันดับที่ 1 เผยผ่านรายการ “เกาะติดเลือกตั้ง’69” และการออกเสียงประชามติ เผยแพร่ทางช่องยูทูบ ‘NBT’ เมื่อ 15 ม.ค. 2569 ระบุว่าเขา “เห็นชอบ” ให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ เนื่องจากตัวรัฐธรรมนูญเดิมมีปัญหาหลายเรื่อง

• ต้องมีการแก้ไของค์กรอิสระอย่างศาลรัฐธรรมนูญ หรืออื่นๆ ที่มีอำนาจเหนือกว่า สส.ในสภาฯ โดยเขาอยากให้หลักการ 3 อำนาจ คือ นิติบัญญัติ ตุลาการ และฝ่ายบริหาร สมดุลกัน
• ไม่แตะหมวด 1 และ 2

พรรคพลวัต

สำหรับพรรคพลวัต น้องใหม่ของการเลือกตั้งปี 2569 โดย สรยุทธ เพ็ชรตระกูล เลขาธิการพรรค ให้สัมภาษณ์ผ่านรายการ เกาะติดการเลือกตั้ง’69 และการออกเสียงประชามติ ของช่อง NBT เมื่อ 28 ม.ค. 2569 เผยว่า พรรคพลวัตมีจุดยืน ‘เห็นชอบ' แน่นอนให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

• ปัญหาคือว่ารัฐธรรมนูญเดิม แม้ว่าจะมีการทำประชามติ ณ เวลานั้น แต่ว่าก็มีปัญหาไม่ได้เป็นเลือกโดยประชาชนจริงๆ
• ที่มาของหลายองค์กรมีปัญหา การคัดเลือก สว.มีปัญหา โดยไม่ได้คัดเลือกโดยประชาชน แต่เป็นการเลือกกันเอง และองค์กรอิสระไม่ยึดโยงกับประชาชน
• ไม่แตะหมวด 1 และหมวด 2

พรรคไทยก้าวใหม่

สำหรับพรรคไทยก้าวใหม่ อีกหนึ่งน้องใหม่การเลือกตั้งปี 2569 ‘เอ้' สุชัชวีร์ สุวรรณสวัสดิ์ หัวหน้าพรรค มีการให้ความเห็นจุดยื่นเรื่อง ‘สนับสนุนให้มีการร่างรัฐธรรมนูญใหม่หรือไม่’ เดิมให้เป็นเจตจำนงของประชาชน แต่ภายหลังมีการเปลี่ยนเป็น ‘เห็นชอบ‘ ให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่โดยไม่แตะหมวด 1 และ 2

เดิมเมื่อ 11 ม.ค. 2569 หัวหน้าพรรคไทยก้าวใหม่ กล่าวในเวทีดีเบตนโยบายภาคตะวันออกของช่อง 3 ระบุว่า เขาขอให้ประชาชนไปลงประชามติอย่างเป็นอิสระ และถ้าผลออกมาแล้ว ก็ต้องยอมรับ แต่ถ้าต้องแก้ไข ตัวเขาอยากให้รัฐธรรมนูญระบุอย่างชัดเจนว่า รัฐมีหน้าที่รับผิดชอบในเรื่องการจัดการภัยพิบัติ และสิทธิความปลอดภัยจากภัยพิบัติ ต้องเป็นสิทธิโดยชอบธรรม

อย่างไรก็ดี ล่าสุด เมื่อ 26 ม.ค. 2569 ในรายการ TOP Debate จากช่อง TOP Files ‘เอ้' สุชัชวีร์ ประกาศว่าวันที่ 8 ก.พ. 2569 จะออกเสียงประชามติ ‘เห็นชอบ‘ ให้มีการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

• มีเงื่อนไขไม่แตะหมวด 1 และ 2
• มองรัฐธรรมนูญเดิมมีปัญหาเรื่องทุจริตคอรฺ์รัปชัน
• อยากให้แก้ไขรัฐธรรมนูญ หมวด 5 ว่าด้วย “หน้าที่ของรัฐ” โดยระบุเพิ่มว่า “การจัดการภัยพิบัติต้องเป็นหน้าที่ของรัฐ”
• แก้ไขให้สิทธิเรียนฟรีเกิดขึ้นจริง โดยจะเพิ่มในหมวด 5 ระบุว่าสิทธิการเรียนฟรี ค่าใช้จ่ายทั้งทางตรงและทางอ้อม เป็นสิทธิโดยชอบธรรมของประชาชน
• เพิ่มเรื่องการกระจายอำนาจ

‘เอ้' สุชัชวีร์ สุวรรณสวัสดิ์ (ที่มา: เฟซบุ๊กพรรคไทยก้าวใหม่)

พรรคโอกาสใหม่

พรรคโอกาสใหม่ – น้องใหม่ของการเลือกตั้งปี 2569 โดยจตุพร บุรุษพัฒน์ หัวหน้าพรรค ให้สัมภาษณ์ในรายการ “เกาะติดการเลือกตั้ง’69 และการออกเสียงประชามติ” ของสถานีโทรทัศน์แห่งประเทศไทย (NBT) เมื่อ 27 ม.ค. 2569 ไม่ได้ตอบว่า “เห็นชอบ” ให้มีการจัดทำร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่ และส่วนตัวไม่ได้ให้ความสำคัญกับการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ แต่เคารพตามเจตจำนงของประชาชนเป็นหลัก ซึ่งถ้าจะมีการร่างใหม่ ก็จะขอไม่ให้แตะหมวด 1 และหมวด 2

อย่างไรก็ดี ล่าสุดเมื่อ 27 ม.ค.ที่ผ่านมา สิรวิทย์ ช่วงเสน รองโฆษกและกรรมการบริหารของพรรคโอกาสใหม่ ได้ไปออกรายการดีเบตของ “ช่องข่าวเวิร์กพอยต์ 23” เผยว่าจะขอออกเสียง ‘เห็นชอบ' ให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ โดยไม่แตะหมวด 1 และหมวด 2 และอยากให้แก้ไขในหมวดที่เหมาะสมเท่านั้น

‘เห็นชอบ' แต่ยังไม่บอกล็อกหมวด 1 และ 2 หรือไม่

พรรคเป็นธรรม

ปิติพงษ์ เต็มเจริญ หัวหน้าพรรคเป็นธรรม ได้เผยวิสัยทัศน์จุดยืนการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ใน เวทีภาคประชาชน เสนอทางออกเชิงโครงสร้างเพื่ออนาคตประเทศไทย ณ ศูนย์ศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (BACC) เมื่อ 25 ม.ค. 2569 ระบุว่า ทางพรรค “เห็นชอบ” ให้มีการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

• เนื่องจากรัฐธรรมนูญปี 2560 ไม่ได้มีที่มาจากประชาชน และควรแก้ไขเพิ่มอำนาจให้กับประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมกับระบบรัฐ
• ลดบทบาทกองทัพในทางการเมือง และยึดหลักว่าการเมืองต้องเป็นพื้นที่ของประชาชน ไม่ใช่กลไกของอำนาจนอกระบบ
• พรรคเป็นธรรม ยังไม่เคยถูกถามว่ามีจุดยืนสนับสนุนการร่างรัฐธรรมนูญใหม่ทั้งฉบับหรือไม่

พรรคไทยก้าวหน้า

ดร.กุสุมาลวตี ศิริโกมุท แคนดิเดตนายกรัฐมนตรีพรรคไทยก้าวหน้า ให้สัมภาษณ์ในรายการ “เกาะติดเลือกตั้ง'69 และการออกเสียงประชามติ” ช่อง NBT เมื่อ 17 ม.ค. 2569 ระบุว่า เธอ ‘เห็นชอบ’ ให้มีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ โดยเธอได้ให้เหตุผลดังนี้

• ไม่ควรยุ่งกับเรื่องมาตรา 112 (แม้ว่าเรื่องนี้จะอยู่ในส่วนของกฎหมายอาญา)
• ต้องแก้ไขเรื่องสิทธิเสรีภาพของประชาชนให้ดีขึ้น
• ต้องแก้ไขเรื่ององค์กรอิสระ เพราะว่าที่มาของผู้ดำรงตำแหน่งองค์กรอิสระไม่ได้อิสระจริง

พรรคแผ่นดินธรรม

เมื่อ 26 ม.ค. 2569 อ้างอิงตามรายการ “เกาะติดเลือกตั้ง'69 และการออกเสียงประชามติ” ของช่อง NBT บุณยติเลิศ สาระเห็นชอบ' ให้มีการจัดทำร่างรัฐธรรมนูญใหม่

• เนื่องจากฉบับเดิมมีปัญหาเรื่องความชอบธรรมมาจากคณะรัฐประหาร คสช. ดังนั้น การร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ต้องมีที่มาจากประชาชน และเป็นที่ยอมรับของอารยประเทศ
• ส่วนหน้าตาข้างในจะเป็นอย่างไรค่อยว่ากัน ไม่ใช่ว่าตัดสินใจวันนี้แล้วจะเปลี่ยนเลย ยังต้องมีการทำประชามติอีก 2 และ 3 ครั้ง
• มองว่ารัฐธรรมนูญฉบับเดิมมีปัญหาเรื่องการกำหนดที่มาของ สว. และองค์กรอิสระ
• เขามีแนวคิดว่า อยากให้รัฐธรรมนูญรับรองศาสนา ‘พุทธ' เป็นศาสนาประจำชาติ

“ไม่เห็นชอบให้มีการร่างรัฐธรรมนูญใหม่” – เห็นด้วยแก้ไขรายมาตรา

หมวดนี้จะเป็นพรรคการเมืองที่ออกตัวว่า “ไม่เห็นชอบ” ให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญหรือไม่ โดยกลุ่มนี้มักให้เหตุผลว่าเป็นการตีเช็คเปล่าโดยไม่รู้ว่ารัฐธรรมนูญใหม่จะได้มาหน้าตาเป็นอย่างไร และมองว่าสามารถแก้ไขรายมาตราผ่านระบบรัฐสภาได้

พรรครวมไทยสร้างชาติ

พีระพันธุ์ สาลีรัฐวิภาค หัวหน้าพรรครวมไทยสร้างชาติ เผยผ่านเพจเฟซบุ๊ก “พรรครวมไทยสร้างชาติ United Thai Nation Celebration” เมื่อ 22 ม.ค. 2569 โดยทางพรรคมีจุดยืน “ไม่เห็นด้วย” กับการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

• หาว่าตีเช็คเปล่า เพราะฉีกแล้ว แต่ไม่รู้ว่าจะได้รัฐธรรมนูญใหม่หน้าตาเป็นอย่างไร
• สนับสนุนแก้ไขรายมาตรา
• เป็นการนิรโทษกรรมเอานักการเมืองที่ถูกตัดสิทธิกลับมาเล่นการเมือง
• งบประมาณทำประชามติร่างรัฐธรรมนูญใหม่ 3 ครั้ง ใช้งบประมาณครั้งละ 3,000 ล้านบาท (3 ครั้ง รวม 9,000 ล้านบาทโดยประมาณ) ทำไมไม่เอาเงินไปช่วยคนจน

พรรคไทยภักดี

วรงค์ เดชกิจวิกรม หัวหน้าพรรคไทยภักดี และเป็นแคนดิเดตนายกฯ ของพรรคฯ กล่าวในรายการ “The True Politics” เมื่อวันที่ 22 ม.ค. 2569 แสดงจุดยืนชัดเจน “ไม่เห็นชอบ” ให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

• อ้างว่าเป็นการร่างรัฐธรรมนูญเพื่อผลประโยชน์ของตัวนักการเมืองเอง เพราะนักการเมืองที่ออกมาเรียกร้องการแก้ไขรัฐธรรมนูญ คือพวกที่มีความผิดเรื่องทุจริตคอร์รัปชัน
• ควรแก้ไขเป็นรายมาตรา เพื่อให้ประชาชนเห็นภาพว่ามาตราใหม่ที่จะแก้ไขจะมีหน้าตาเป็นอย่างไร
• กลัวการทำลายกระบวนการตรวจสอบนักการเมือง

พรรครักชาติ

โดยรวมพรรครักชาติ ชัยวุฒิ ธนาคมานุสรณ์เจษฎ์ โทณะวณิก แคนดิเดตนายกฯ ได้แสดงจุดยืนชัดเจน “ไม่เห็นชอบ” ให้มีการยกร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

• มองว่าสามารถแก้ไขรัฐธรรมนูญรายมาตรา หรือออกกฎหมายลูกเพื่อแก้ไขเป็นรายเรื่อง ไม่จำเป็นต้องยกร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่
• การร่าง รธน.ใหม่จะทำให้สังคมและการเมืองเกิดความขัดแย้ง จนประเทศไม่สามารถเดินหน้าต่อได้
• มองเป็นการตีเช็คเปล่า โดยไม่ทราบว่ารัฐธรรมนูญใหม่จะมีหน้าตาเป็นอย่างไร และอาจมีการสอดไส้การล้มล้างการปกครอง
• กังวลว่าจะมีการแก้ไขมาตรา 112 และนำไปสู่การล่วงละเมิดสถาบันพระมหากษัตริย์

เจษฎ์ โทณะวณิก (ที่มา: เฟซบุ๊กพรรครักชาติ)

พรรคเสรีรวมไทย

พรรคเสรีรวมไทย ของพลตำรวจเอกเสรีพิศุทธ์ เตมียเวส ให้สัมภาษณ์กับไทยรัฐ “ไม่เห็นด้วย” กับการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ทั้งฉบับ เพียงแต่บอกว่าถ้าจะแก้ไขต้องแก้ให้เป็นประโยชน์กับประชาชน

นอกจากนี้ เกศศิริ เรืองกาญจนเศรษฐ์ ตัวแทนพรรคเสรีรวมไทย ได้กล่าวยืนยันในรายการ “TOP Debate” และรายการ “เกาะติดการเลือกตั้ง’69 และการออกเสียงประชามติ” ในทำนองเดียวกันว่า จุดยืนของพรรค “ไม่เห็นชอบ” ให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ โดยให้เหตุผลว่าสามารถแก้ไขเป็นรายมาตราได้ และอยากแก้ไขมาตราที่เกี่ยวกับการให้นายกฯ เป็น “ประธานคณะกรรมการข้าราชการตำรวจ”

พรรคปวงชนไทย

เอกสิทธิ คุณานันทกุล หัวหน้าพรรคปวงชนไทย กล่าวระหว่างเวทีดีเบตของรายการ TOP Files เมื่อ 19 ม.ค. 2569 ระบุว่า “ไม่เห็นชอบ” ให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

• มองว่าไม่ใช่เรื่องสำคัญตอนนี้
• ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ รธน. แต่อยู่กับคนใช้กฎหมาย
• คำถามประชามติค่อนข้าง “กำกวม” เพราะไม่ทราบแน่ชัดว่าเป็นการแก้ไขรัฐธรรมนูญทั้งฉบับหรือเปล่า ไม่ทราบเลยว่าถ้า ‘เห็นชอบ’ ไปแล้ว มีการร่างใหม่มาตราไหนบ้าง หรือประชาชนได้อะไร

พรรคเศรษฐกิจ

คริส โปตระนันทน์

พรรคพลังธรรมใหม่

ระวี มาศฉมาดล หัวหน้าพรรคพลังธรรมใหม่ เคยกล่าวในเวทีดีเบต “TOP Debate เลือกตั้ง 69” ของช่อง TOP Files เมื่อ 19 ม.ค. 2569 ระบุว่า “ไม่ควรเห็นชอบ” เด็ดขาด โดยมีเหตุผลที่ยกขึ้นมาจำนวน 3 ข้อ ประกอบด้วย

• เป็นการตีเช็คเปล่าให้คนไปร่างรัฐธรรมนูญใหม่ ซึ่งตัวเขากังวลว่าอาจจะมีการไปแก้ไข หมวด 1 และ 2 และก็เขากลัวด้วยว่าบางพรรคเดิมบอกว่าจะไม่แก้ไข ม.112 แต่ตอนหลังไปแก้ไข ม.112 ด้วยก็ได้
• มองว่าการแก้ไขรัฐธรรมนูญปี 2560 มีองค์กร NGO ที่รับเงินจากต่างประเทศอยู่เบื้องหลัง พยายามยกข้อเสียเกี่ยวกับรัฐธรรมนูญปี 2560 เพื่อให้คนกาเห็นชอบให้มีการจัดทำร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่
• เห็นว่าสามารถแก้ไขรายมาตราได้

พรรคทางเลือกใหม่

‘เต้' มงคลกิตติ์ สุขสินธารานนท์ หัวหน้าพรรคประชาธิปไตยใหม่ ซึ่งช่วงที่ผ่านมามีนโยบายพาไทยบุกอวกาศจนเรียกกระแสทั้งฮือทั้งฮาในโลกออนไลน์มาแล้ว แต่ในการออกเสียงประชามติ ตัวของเขาได้ออกมาให้ความเห็นบนเฟซบุ๊กว่า “ไม่เห็นชอบ” ที่จะมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ซึ่งเหตุผลพอจะตีความได้ว่ากลัวจะมีคนเขียนแก้หมวด 1 และ 2

พรรคแรงงานสร้างชาติ

มนัส โกศล หัวหน้าพรรคแรงงานสร้างชาติ มีจุดยืน ‘ไม่เห็นชอบ’ ให้มีการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ และอยากให้ใช้รัฐธรรมนูญฉบับเดิมปี 2560 ไปก่อน และควรแก้ไขปัญหาปากท้องของประชาชนก่อน

ส่วนปัญหาของรัฐธรรมนูญที่เกิดขึ้น มนัส มองว่า รัฐธรรมนูญไม่ว่าฉบับไหนดีอยู่แล้ว แต่มองว่าคนบังคับใช้มีปัญหา

พรรคมิติใหม่

พลวิญญ์ ทิพย์พิชัย ผู้กำหนดกรอบนโยบายและยุทธศาสตร์พรรคมิติใหม่ ให้สัมภาษณ์ในรายการเกาะติดการเลือกตั้ง’69 และการออกเสียงประชามติ ช่อง NBT เมื่อ 24 ม.ค. 2569 ระบุว่า ได้มีการคุยกันภายในพรรคมิติใหม่ และมีความเห็นร่วมกันว่า “ไม่เห็นชอบ” การร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

• มองว่ารัฐธรรมนูญไม่มีปัญหา แม้ว่าอาจจะมีบางข้อที่ผิดหรือพลาดบ้าง แต่อย่างไรก็ตาม ไม่มีฉบับไหนสมบูรณ์แบบ 100%
• แต่ละกระทรวงสามารถออกกฎหมายมาแก้ไขรัฐธรรมนูญได้อยู่แล้ว
• สามารถแก้ไขรายมาตราได้

พรรคไทรวมพลัง

สำหรับพรรค ‘ไทรวมพลัง’ จากแดนอีสานใต้ ซึ่งการเลือกตั้งเมื่อปี 2566 คว้าจำนวน สส. 2 ที่นั่ง แต่ในศึกเลือกตั้งปี 2569 ตัวของหัวหน้าพรรค วสวรรธน์ พวงพรศรี ให้สัมภาษณ์กับรายการมติชน เป็นภาษาอีสาน เผยว่าเขา ‘เห็นชอบ’ ให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับใหม่รายมาตรา และจะต้องแก้ไขให้ประชาชนได้ประโยชน์

อย่างไรก็ตาม จุดยืนการแก้ไขรายมาตรามีความคล้ายคลึงกับพรรคสายอนุรักษนิยม ที่คัดค้านการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ทั้งฉบับ แต่เห็นด้วยกับการแก้ไขแบบรายมาตรา

พรรคพลังประชารัฐ

ขณะที่พรรคพลังประชารัฐ ตรีนุช เทียนทอง รักษาการหัวหน้าพรรค ยังไม่เคยออกมาให้ความเห็นว่า “เห็นชอบ” ให้มีการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่ แต่ว่าคนที่ออกมาให้ความเห็นเรื่องนี้มาจากผู้สมัคร สส.ของพรรคฯ อย่าง วัฒนา เซ่งไพเราะ ผู้สมัคร สส. เขต 23 กรุงเทพมหานคร เรืองไกร ลีกิจวัฒนะ ผู้สมัคร สส. เขต 4 กรุงเทพมหานคร รวมถึง ม.ล.กรกสิวัฒน์ เกษมศรี ซึ่งเป็นแคนดิเดตนายกฯ คนที่ 2

เริ่มที่เรืองไกร ลีกิจวัฒนะ นักร้อง (เรียน) มือฉมังแห่ง พปชร. ให้สัมภาษณ์ในช่องยูทูบของสำนักข่าว “Thaipost” เมื่อ 22 ม.ค. 2569 กล่าวว่า เขาได้คุยกับพลเอกประวิตร วงษ์สุวรรณ อดีตหัวหน้าพรรคฯ แล้ว โดยประวิตร บอกว่าเราจะ “ไม่เห็นชอบ” ที่จะจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ เพราะว่าของเดิมมันดีอยู่แล้ว

ต่อมา วัฒนา เซ่งไพเราะ กล่าวระหว่างที่ติดตาม พลเอกประวิตร ไปทานก๋วยเตี๋ยวที่ร้านของนักแสดง ‘น็อต’ วรฤทธิ์ เฟื่องอารมณ์ เมื่อ 26 ม.ค. 2569 โดยเขาได้กล่าวแสดงจุดยืนเรื่องการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ว่าจะไม่ร่างใหม่ทั้งฉบับ แต่จะแก้ไขรายมาตรา

ม.ล.กรกสิวัฒน์ เกษมศรี แคนดิเดตนายกฯ ลำดับที่ 2 ของ พปชร. เผยในรายการ TOP Debate ของช่อง High Files เมื่อ 26 ม.ค. 2569 ระบุว่า วันที่ 8 ก.พ. 2569 เขาจะเข้าคูหาออกเสียงประชามติ ‘ไม่เห็นชอบ’ ให้มีการจัดทำร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ เพราะมองว่ายังไม่ใช่เวลาของการยกร่างรัฐธรรมนูญ และประเทศยังมีปัญหาอีกมาก เช่น ปัญหาชายแดนกัมพูชา หรือปัญหาปากท้องประชาชน

ม.ล.กรกสิวัฒน์ เชื่อว่าพรรคการเมืองต่างๆ สามารถตกลงกันได้เพื่อการแก้ไขรายมาตรา ไม่จำเป็นต้องแก้ทั้งฉบับ และไม่เห็นด้วยกับการแก้ไขหมวดที่ 1 และ 2

ฝั่งคลุมเครือ ไม่ชัดเจน

สำหรับกลุ่มนี้ ประชาไทจัดไว้สำหรับพรรคการเมืองที่ยังไม่ได้แสดงตัวชัดเจนว่าสนับสนุนให้มีการร่างรัฐธรรมนูญใหม่หรือไม่ เช่น ให้ประชาชนเป็นคนตัดสินใจ มีความเคลื่อบแคลงใจและยังตัดสินใจไม่ได้ เป็นต้น

พรรคท้องที่ไทย

บัญชา เดชเจริญศิริกุล หัวหน้าพรรคและแคนดิเดตนายกฯ พรรคท้องที่ไทย ให้สัมภาษณ์ในรายการ “เกาะติดเลือกตั้ง’69 และการออกเสียงประชามติ” ของช่อง NBT เมื่อ 29 ม.ค. 2569 หังแล้วไม่ทราบแน่ชัดว่ามีจุดยืนเรื่องการร่างรัฐธรรมนูญใหม่อย่างไร แต่เขากล่าวในช่วงต้นว่าส่วนตัวมองว่า รธน.เดิมดีอยู่แล้ว

พรรคอนาคตไทย

เมื่อ 27 ม.ค. 2569 ในรายการเกาะติดการเลือกตั้ง’69 และการออกเสียงประชามติ ของช่อง NBT ประวัติ เทียนขุนทด หัวหน้าพรรคอนาคตไทย ไม่ยอมตอบว่าจุดยืนของพรรคอยากให้มีการร่างรัฐธรรมนูญใหม่หรือไม่ แต่คิดว่ารัฐธรรมนูญสามารถแก้ไขได้ อันไหนที่เห็นว่าไม่เหมาะสมกับยุคสมัย ก็สามารถแก้ไขได้

ประวัติ กล่าวย้ำว่า ถ้าให้ตอบว่า ‘เห็นชอบ’ ให้มีการจัดทำร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่ เขาใช้คำว่า เรายังมีความรู้สึก “เคลือบแคลงใจ” ในการทำประชามติ เพราะว่ามีบางหมวดที่เขาไม่อยากให้ถูกยกเลิก อย่างหมวด ‘คุณสมบัติของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง’ สมมติถ้าเราเห็นชอบให้มีการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ แต่เขาก็กังวลว่าหมวดที่เขาอยากให้อยู่ในรัฐธรรมนูญต่อ ไม่รู้ว่าร่างใหม่แล้วจะยังอยู่หรือไม่ ไม่รู้ว่าจะอธิบายประชาชนอย่างไร