เผยผลทดสอบอะแดปเตอร์ Quick Charging20 ตัวอย่าง ผ่านมาตรฐานฯ-บางยี่ห้อความร้อนสะสมสูง

‘สภาผู้บริโภค’ ร่วม‘ฉลาดซื้อ’ เผยทดสอบ ‘อะแดปเตอร์ชาร์จแบบเร็ว’ 20 ตัวอย่าง พบผ่าน ‘มาตรฐานด้านความปลอดภัย’ แต่พบ ‘บางยี่ห้อ' มีความร้อนสะสมสูงเกิน 60 องศาฯ

…………………………….

เมื่อวันที่ 26 ก.พ. ศูนย์ทดสอบฉลาดซื้อ ‘นิตยสารฉลาดซื้อ' มูลนิธิเพื่อผู้บริโภค และเครือข่ายนักวิชาการเพื่อผู้บริโภค เปิดเผยผลทดสอบผลิตภัณฑ์ประเภทเครื่องจ่ายไฟฟ้าสำหรับโทรศัพท์เคลื่อนที่และแท็บเล็ต หรือ อะแดปเตอร์ (Adaptor) ที่มีคุณสมบัติการชาร์จแบบเร็ว (Quick Charging : FC) หรืออะแดปเตอร์ฟาสชาร์จ จำนวน 20 ตัวอย่าง ภายใต้การสนับสนุนของสภาองค์กรของผู้บริโภค

การทดสอบครั้งนี้ เป็นการนำอะแดปเตอร์ฟาสชาร์จ ที่มีสุ่มซื้อจากตลาดออนไลน์ จำนวน 20 ยี่ห้อ ราคาต่อหน่วยอ้างอิงร้านตัวแทนจำหน่ายอย่างเป็นทางการจากเวปไซด์ตัวแทนจำหน่าย หรือ แพลตฟอร์มร้านค้าออนไลน์ที่เป็นร้านตัวแทนจำหน่าย ข้อมูลสืบค้นในเดือน พ.ย.2568 ราคาระหว่าง 199-790 บาท ได้แก่ 1. UGREEN 2. ANKER 3. Hoco 4. SAMSUNG 5. APPLE 6. AUKEY 7. ENYX 8. TITAN V 9. WHY Pixe| 25W (GaN)

10. ALPHAX 11.GOOJODOQ (ไม่มียี่ห้อระบุบนผลิตภัณฑ์ และแพคเกจ) 12. Asaki 13. Hale 14. OPPO 15. Xiaomi 16. Qplus 17. TECHPRO 18. BLUE BOX 19. VOLTME 20. Choetech

โดยสุ่มยี่ห้อละ 1 รุ่น (model) มาเพื่อตรวจสอบและทดสอบคุณสมบัติการชาร์จแบบเร็วของอะแดปเตอร์ชาร์จแบบเร็ว (Quick Charging Adapter) ตามที่ระบุบนผลิตภัณฑ์ เปรียบเทียบกับข้อมูลที่ใช้ในการโฆษณาตามสื่อออนไลน์ และเพื่อทดสอบอะแดปเตอร์ชาร์จแบบเร็ว (Quick Charging Adapter) ด้านกำลังไฟฟ้าสูงสุด และประสิทธิภาพพลังงาน และด้านความปลอดภัยตามมาตรฐาน มอก.62368 เล่ม 1-2563

ผลการทดสอบพบว่า ผลิตภัณฑ์อะแดปเตอร์ฟาสชาร์จ จำนวน 14 ตัวอย่าง กำลังจ่ายไฟสูงสุดจากการทดสอบน้อยกว่าที่ระบุบนผลิตภัณฑ์ ส่วนผลการวัดความร้อนสะสมบนผลิตภัณฑ์ (thermal guard) พบว่า มี 3 ตัวอย่างที่มีความร้อนสะสมในการชาร์จ 1 ชั่วโมงเกิน 60 องศาเซลเซียส และมี 2 ตัวอย่าง มีความร้อนสะสมที่ผิวเกิน 60 องศาเซลเซียส หลังจากชาร์จนาน 30 นาที

ผศ.เฉลิมเกียรติ จิระรุ่งเสถียร นักวิจัยศูนย์เทคโนโลยีซ่อมบำรุงรักษา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี และเครือข่ายนักวิชาการเพื่อผู้บริโภค ศูนย์ทดสอบฉลาดซื้อฯ กล่าวว่า การทดสอบอะแดปเตอร์ฟาสชาร์จ จำนวน 20 ตัวอย่างครั้งนี้ ประกอบด้วย การตรวจสอบคุณลักษณะ Quick Payment การทดสอบวัดค่ากำลังจ่ายไฟสูงสุดตามคุณลักษณะเฉพาะของผู้ผลิต (most outlet energy : max. watt) การทดสอบค่าประสิทธิภาพพลังงาน (energy efficiency) และ การวัดความร้อนสะสมบนผลิตภัณฑ์ (thermal guard) ขณะชาร์จ โดยผลทดสอบสรุปได้ ดังนี้

1.ด้านการตรวจสอบคุณลักษณะ Quick Payment ของผลิตภัณฑ์ตัวอย่าง 20 ตัวอย่าง พบว่าผลิตภัณฑ์ตัวอย่างที่นำมาทดสอบทั้งหมด มีคุณลักษณะ Quick Payment ตรงตามที่ระบุบนตัวผลิตภัณฑ์ และบนหีบห่อผลิตภัณฑ์ รวมถึงข้อมูลจากการโฆษณาในสื่อออนไลน์ต่างๆ

2.ด้านการวัดค่ากำลังจ่ายไฟสูงสุดตามคุณลักษณะเฉพาะของผู้ผลิต (max. watt) ทั้ง 20 ตัวอย่าง เมื่อเปรียบเทียบกับค่ากำลังจ่ายไฟสูงสุดที่ระบุบนผลิตภัณฑ์หรือหีบห่อแล้ว พบว่า

a.ได้ค่ากำลังจ่ายไฟสูงสุดจากการทดสอบ ‘เท่ากับ’ ที่ระบุบนผลิตภัณฑ์ จำนวน 1 ตัวอย่าง

b.ได้ค่ากำลังจ่ายไฟสูงสุดจากการทดสอบ ‘มากกว่า’ ที่ระบุบนผลิตภัณฑ์ จำนวน 4 ตัวอย่าง

c.ได้ค่ากำลังจ่ายไฟสูงสุดจากการทดสอบ ‘น้อยกว่า’ ที่ระบุบนผลิตภัณฑ์ จำนวน 14 ตัวอย่าง

d.พบว่ามี 1 ตัวอย่าง คือ ยี่ห้อ OPPO ที่ไม่สามารถทำการทดสอบที่การจ่ายกำลังไฟสูงสุดได้ เนื่องจากข้อจำกัดเฉพาะของการเปิดคุณลักษณะ Quick Payment ที่เป็นระบบ Orderly VOOC ซึ่งเป็นคุณสมบัติเฉพาะของผลิตภัณฑ์

3.ด้านค่าประสิทธิภาพพลังงาน (energy efficiency) พบว่าผลิตภัณฑ์ตัวอย่าง 3 ลำดับแรก ที่มีค่าร้อยละประสิทธิภาพพลังงานสูงสุด จากทั้ง 20 ตัวอย่าง ได้แก่ ยี่ห้อ ASAKI รุ่น A-2434E (89.6%) AUKEY รุ่น PA-R1P (89.4%) และ VOLTME รุ่น Revo 30 (88.6%) ขณะที่ค่าประสิทธิภาพด้านพลังงานน้อยที่สุด คือ BLUE BOX รุ่น BB-WC01 ที่ seventy 9.2%

4.ด้านผลการวัดความร้อนสะสมบนผลิตภัณฑ์ (thermal guard) ขณะชาร์จของผลิตภัณฑ์ทั้ง 20 ตัวอย่าง โดยพบว่า 3 อันดับ ที่มีความร้อนสะสมน้อยที่สุดในการชาร์จ 1 ชั่วโมง ได้แก่ APPLE/A3346 (forty five องศาเซลเซียส) Xiaomi รุ่น MDY-15-EW (47.4 องศาเซลเซียส) และ ENYX รุ่น A-3X (50.1 องศาเซลเซียส)

และพบว่ามี 3 ตัวอย่าง ที่มีความร้อนสะสมเกิน 60 องศาเซลเซียส คือ BLUE BOX รุ่น BB-WC01 (68.4 องศาเซลเซียส) hoco รุ่น HC-CT-C76(WH) (62.8 องศาเซลเซียส) และ ALPHAX รุ่น ALC-GAN20W (62.8 องศาเซลเซียส)

นอกจากนี้ ยังพบว่าตัวอย่าง BLUE BOX รุ่น BB-WC01 และ hoco รุ่น HC-CT-C76(WH) มีความร้อนสะสมที่ผิวเกิน 60 องศาเซลเซียส หลังจากชาร์จนาน 30 นาที

กล่าวโดยสรุปจากผลการทดสอบได้ว่า

-คุณลักษณะการชาร์จแบบเร็วที่ระบุบนตัวผลิตภัณฑ์ของทุกตัวอย่าง มีโพรโทคอลการชาร์จเป็นไปตามที่มีอยู่จริงของแต่ละตัวอย่าง

-รายละเอียดคุณลักษณะการชาร์จของทุกตัวอย่างที่โฆษณาตามสื่อ แม้มีการแสดงโพรโทคอลการชาร์จให้มีรายละเอียดจำนวนมาก แต่ก็ยังไม่เกินสเปคการชาร์จที่ระบุบนอยู่ตัวผลิตภัณฑ์นั้นๆ

-กำลังไฟฟ้าสูงสุด (max watt) ที่ระบุบนผลิตภัณฑ์ หรือหีบห่อ ใกล้เคียงตามกำลังไฟฟ้าที่ให้จริงได้ โดยส่วนมากมีการระบุความสามารถการจ่ายกำลังไฟฟ้าสูงสุดได้ มากกว่ากำลังไฟสูงสุดจริงเล็กน้อยไม่เกิน 10%

-ผลิตภัณฑ์บางยี่ห้อมีการออกแบบให้มีคุณลักษณะการชาร์จแบบเร็วโดยเฉพาะที่จะสามารถชาร์จได้เต็มกำลัง และประสิทธิภาพสูงสุดเมื่อต่อชาร์จเข้ากับอุปกรณ์โทรศัพท์หรือแท็ปเล็ตยี่ห้อเดียวกัน หรือต้องใช้สายต่อชาร์จเฉพาะรุ่นเท่านั้น เช่น OPPO และ Xiaomi เป็นต้น ซึ่งผลที่ได้จากการทดสอบผลิตภัณฑ์เหล่านี้จึงอยู่ภายใต้ข้อจำกัดในการทดสอบที่ระบุเป็นสำคัญ

-ค่าประสิทธิภาพกำลังไฟฟ้าสามารถบอกได้ถึงความสามารถในการจัดการพลังงานของหัวชาร์จที่ดีได้ และแปรผกผันกับความร้อนสะสมที่ผิวระหว่างการชาร์จ

ผศ.เฉลิมเกียรติ ยังมีข้อเสนอไปถึงสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ว่า ควรเฝ้าระวังหรือเข้มงวดกับมาตรฐานที่มีอยู่แล้ว ให้เป็นมาตรฐานบังคับเรื่องความปลอดภัยของความร้อนสะสม เสนอให้มีฉลากเบอร์ 5 ด้านประหยัดพลังงาน เพื่อคุ้มครองผู้บริโภคและการใช้พลังงานอย่างยั่งยืน พร้อมทั้งมีข้อเสนอเชิงนโยบาย ดังนี้

1.เสนอให้มีมาตรฐานเฉพาะสำหรับหัวชาร์จแบบเร็วที่เป็นมาตรฐานบังคับ ในการรับรอง มอก.ควรแบ่งตามกำลังไฟที่ใช้กับอุปกรณ์ที่แตกต่างกัน เช่น 18 วัตต์ สำหรับการชาร์จทั่วไป, 18-65 วัตต์ สำหรับชาร์จเร็ว, 65 วัตต์ขึ้นไปใช้กับแท็บเล็ต

2.เสนอให้กระทรวงพลังงาน สามารถนำข้อมูลค่าประสิทธิภาพพลังงาน (%EFFICIENCY) เพื่ออ้างอิงกำหนดเกณฑ์การให้ฉลากประหยัดไฟเบอร์ 5 ได้

3.ควรมีการให้ความรู้เบื้องต้นในการอ่านฉลากสินค้ากลุ่มสินค้าประเภท อะแดปเตอร์ชาร์จไฟ เพื่อจะได้เลือกซื้อได้อย่างถูกต้องและเข้าใจ มากกว่าการเทียบจำนวนฟังก์ชั่นการชาร์จตามโฆษณา

“สมอ.ควรเร่งให้ความรู้กับภาคประชาชนเพื่อให้ประชาชนเกิดความรู้ ความเข้าใจต่อมาตรฐานประเภทต่างๆ ของก่อนเลือกซื้ออะแดปเตอร์ Quick Payment อีกทั้งควรประสานร่วมมือกับภาคผู้ผลิตให้มีการจัดทำข้อมูล เพื่อสื่อสารให้ผู้บริโภคเข้าใจได้ง่ายและชัดเจน” ผศ.เฉลิมเกียรติ กล่าว

ด้าน นายโสภณ หนูรัตน์ หัวหน้าฝ่ายคุ้มครองและพิทักษ์สิทธิผู้บริโภค สภาองค์กรของผู้บริโภค กล่าวว่า ปัจจุบัน ผลิตภัณฑ์ประเภทเครื่องจ่ายไฟฟ้าสำหรับโทรศัพท์เคลื่อนที่และแท็บเล็ต หรืออะแดปเตอร์ (Adaptor) ที่มีคุณสมบัติการชาร์จแบบเร็ว (Quick Charging) มีการพัฒนาเทคโนโลยี ผู้ประกอบการแต่ละรายมีการแข่งขันพัฒนาสินค้าเพื่อตอบสนองต่อผู้บริโภค พบการโฆษณาอ้างถึงประสิทธิภาพความเร็วในการชาร์จ กำลังไฟฟ้าในการชาร์จ และการรองรับเทคโนโลยีหรือโพรโทคอลการชาร์จแบบเร็ว เพื่อตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคและมีจำนวนที่หลากหลาย

อย่างไรก็ดี การตรวจพิสูจน์คุณสมบัติเหล่านี้ของผลิตภัณฑ์ ผู้บริโภคไม่สามารถตรวจสอบได้โดยง่าย ดังนั้น เพื่อให้ผู้บริโภคได้รับข้อมูลที่เพียงพอต่อการตัดสินใจเลือกซื้อผลิตภัณฑ์อะแดปเตอร์ชาร์จแบบเร็ว (Quick Charging Adapter) สภาองค์กรของผู้บริโภค จึงเห็นถึงความสำคัญของเรื่องนี้ว่า ควรมีการทดสอบเพื่อให้ข้อมูล และความรู้ความเข้าใจแก่ผู้บริโภค

อ่านรายละเอียดผลทดสอบฉบับเต็ม https://www.chaladsue.com/articles/4878