𝙁𝙡𝙤𝙧𝙖 : พันตะวัน อัญมณีแห่งป่าดิบ สกุลชบาผู้เปลี่ยนสีกลีบด

𝙁𝙡𝙤𝙧𝙖 : “พันตะวัน” อัญมณีแห่งป่าดิบ สกุลชบาผู้เปลี่ยนสีกลีบดอก
.
“พันตะวัน” หรือมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Hibiscus grewiifolius Hassk. พืชในวงศ์ชบา (Malvaceae) ซึ่งจัดเป็นไม้ต้นขนาดใหญ่ที่สามารถเติบโตและมีความสูงได้ถึง 10 เมตร โดยพบการกระจายพันธุ์ทางธรรมชาติในแถบจีนตอนใต้ พม่า ลาว เวียดนาม ชวา รวมถึงในประเทศไทยที่สามารถพบได้ตามป่าดิบแล้งและป่าดิบชื้น ในระดับความสูงตั้งแต่ระดับต่ำไปจนถึงประมาณ 1,000 เมตรจากระดับน้ำทะเล ซึ่งนอกจากชื่อพันตะวันที่เป็นชื่อเรียกทางแถบจังหวัดตราดแล้ว พืชชนิดนี้ยังรู้จักกันในท้องถิ่นอื่นภายใต้ชื่อ “งาช้าง” ในจังหวัดระนอง และ “จงเพียร” ในจังหวัดสุราษฎร์ธานี อีกทั้งยังนิยมนำมาปลูกเป็นไม้ประดับเนื่องจากมีความสวยงามเป็นเอกลักษณ์
.
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของพันตะวันมีความโดดเด่นเฉพาะตัว ตามกิ่งอ่อน ก้านใบ ก้านดอก ริ้วประดับ และกลีบเลี้ยงด้านนอกจะมีขนรูปดาวประปราย ใบเป็นใบรูปขอบขนาน รูปใบหอก หรือแกมรูปไข่ ความยาวประมาณ 6–20 เซนติเมตร ปลายใบแหลมยาวหรือมน โคนใบมน ขอบใบเรียบ แผ่นใบค่อนข้างหนา ก้านใบยาว 0.5–1.5 เซนติเมตร และมีหูใบรูปเส้นด้ายขนาดเล็กที่ร่วงหลุดได้เร็ว จุดเด่นที่น่าสนใจคือดอกซึ่งออกเป็นดอกเดี่ยวตามซอกใบ มีก้านดอกหนายาว 1–3 เซนติเมตร พร้อมริ้วประดับรูปลิ่มแคบหรือรูปใบหอกจำนวน 7–9 อัน ยาว 0.7–1.2 เซนติเมตร กลีบเลี้ยงเป็นรูปถ้วย หลอดกลีบยาว 1–1.5 เซนติเมตร แยกเป็น 5 กลีบรูปสามเหลี่ยมแกมรูปขอบขนาน ปลายเรียวแหลมและมีขนด้านใน
.
ดอกของพันตะวันมีลักษณะเป็นรูประฆัง กลีบดอกรูปไข่กลับยาว 6–10 เซนติเมตร โคนด้านในมีสีน้ำตาลแดง เมื่อแรกบานดอกจะมีสีเหลืองสดใส ก่อนจะค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีชมพูอมแดงสวยงามก่อนที่จะโรยร่วงไป ส่วนเส้าเกสรมียาวประมาณ 2–3.5 เซนติเมตร ซึ่งสั้นกว่ากลีบดอก โดยมีอับเรณูติดตลอดความยาวเส้าเกสร และก้านเกสรเพศเมียแยกออกเป็น 5 แฉก สำหรับผลมีลักษณะรูปรีกว้างเกือบกลม ยาว 2–3 ซม. เมื่อแก่จะแตกออกเป็น 5 ซีก คล้ายมี 10 ช่อง โดยมีกลีบเลี้ยงยาวหุ้มครอบตัวผลไว้ ด้านในแต่ละซีกบรรจุเมล็ดรูปคล้ายไตยาวประมาณ 5 มิลลิเมตร จำนวน 4–5 เมล็ด ซึ่งมีขนยาวปกคลุมอย่างหนาแน่น
ในประเทศไทย พันตะวันมีการกระจายพันธุ์อยู่อย่างห่างๆ ในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ได้แก่ จังหวัดหนองคาย บึงกาฬ นครพนม ภาคตะวันออกเฉียงใต้ที่จังหวัดตราด และภาคใต้ที่จังหวัดระนองและสุราษฎร์ธานี ทั้งนี้ ในแง่ของข้อมูลทางพฤกษศาสตร์เชิงเปรียบเทียบ แม้ในตำราพฤกษศาสตร์ Vegetation of China จะมีการระบุว่าพืชชนิดนี้มีเส้นโคนใบจำนวน 3–5 เส้น แต่จากการตรวจสอบตัวอย่างพรรณไม้ที่พบในประเทศไทย กลับไม่ปรากฏลักษณะเส้นโคนใบดังกล่าวแต่อย่างใด นับเป็นอีกหนึ่งข้อมูลทางวิชาการที่สำคัญในการศึกษาวิจัยความหลากหลายของพรรณไม้ในภูมิภาคนี้ต่อไป

สารานุกรมพืชในประเทศไทย พรรณไม้น่ารู้ หอพรรณไม้ กรมอุทยานแห่งชาติ DNPnews พันตะวัน #Hibiscusgrewiifolius พฤกษศาสตร์ไทย พืชวงศ์ชบา ไม้ป่าเมืองไทย



















RSS) ——— ที่มา : เพจ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ——— www.ด่วน.com อัพเดท ข่าวด่วน ข่าวร้อนประเด็นดังทุกภาคทั่วไทย 🇹🇭

ผู้เรียบเรียง