พระบรมธาตุ เมืองนครศรีธรรมราช มรดกโลกทางวัฒนธรรมแห่งล่าสุดขอ

พระบรมธาตุ เมืองนครศรีธรรมราช มรดกโลกทางวัฒนธรรมแห่งล่าสุดของประเทศไทย
.
หลังองค์การยูเนสโกได้บรรจุชื่อของ วัดพระบรมธาตุ หรือวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร จังหวัดนครศรีธรรมราช ซึ่งมีปูชนียสถานอันสำคัญยิ่งอย่างองค์พระบรมธาตุเจดีย์ยอดทองคำซึ่งประดิษฐานพระทันตธาตุ (พระเขี้ยวแก้ว) ขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ลงในบัญชีชั่วคราวของมรดกโลก (Tentative Checklist) ตั้งแต่ พ.ศ. 2555 เพื่อนำเสนอขอรับการประเมินขึ้นทะเบียนมรดกโลกต่อไปนั้น
.
ล่าสุดเมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม 2569 การรอคอยกว่า 14 ปีก็สิ้นสุดลง เมื่อการประชุมคณะกรรมการมรดกโลกสมัยสามัญ ครั้งที่ forty eight (forty eighth Session of the World Heritage Committee) ณ นครปูซาน สาธารณรัฐเกาหลี ประกาศขึ้นทะเบียน “วัดพระมหาธาตุ วรมหาวิหาร จังหวัดนครศรีธรรมราช” เป็นแหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม ภายใต้เกณฑ์คุณค่าความโดดเด่นอันเป็นสากล (Outstanding Universal Price) สอดคล้องกับหลักเกณฑ์ที่นำเสนอสองประการ ได้แก่
.
ประการแรก วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารเป็นพื้นที่ซึ่งแสดงถึงความหลากหลายทางศาสนา ทั้งศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ศาสนาพุทธนิกายมหายาน และศาสนาพุทธนิกายเถรวาท ดังปรากฏร่องรอยหลักฐานในเชิงสถาปัตยกรรมและศิลปกรรม ไม่ว่าจะเป็นศิลปะปาละ (อินเดีย) ศิลปะลังกา ศิลปะชวาภาคกลาง และศิลปะมอญ บ่งบอกถึงความสัมพันธ์ของผู้คนในภูมิภาคเอเชียภาคพื้นสมุทรมามากกว่า 1,500 ปี
.
ประการที่สอง วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารไม่เพียงเป็นศูนย์กลางพุทธศาสนาในคาบสมุทรภาคใต้เท่านั้น แต่ยังเป็นศูนย์กลางทางจิตวิญญาณของชาวนครศรีธรรมราชและใกล้เคียง มีประเพณี วิถีวัฒนธรรม ผสมผสานกับความเชื่อที่หลากหลาย เช่น ประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุซึ่งเป็นการบูชาองค์พระบรมธาตุอย่างสูงสุด การบูชาบรรพบุรุษ พิธีพราหมณ์ การแสดงโนราห์ สิ่งเหล่านี้ไม่เพียงเป็นเอกลักษณ์ประจำถิ่นเท่านั้น แต่ยังคงได้รับการสืบทอดและดำเนินอย่างต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน
.
คุณค่าความโดดเด่นสองประการที่กล่าวสรุปข้างต้นนี้ แท้จริงแล้วยังซ่อนรายละเอียดที่น่าสนใจไว้อีกมากมาย นับตั้งแต่สถานที่ตั้งของวัดซึ่งมีที่มาจากหาดทรายชายฝั่งทะเลโบราณ และโยงใยไปยังความสำคัญของเส้นทางข้ามคาบสมุทรสมัยโบราณระหว่างโลกตะวันตกทางมหาสมุทรอินเดีย-ทะเลอันดามัน ต่อไปยังโลกตะวันออกคือ จีน ดังมีคำเรียกว่า เส้นทางสายแพรไหมทางทะเล คู่ขนานไปกับเส้นทางสายแพรไหมทางบกที่อยู่ลึกขึ้นไปในแผ่นดิน น่าสนใจว่า เส้นทางการค้าโบราณนี้เองที่มีบทบาททำให้เกิดชุมชนโบราณขึ้นมากมายในนครศรีธรรมราช ตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์เรื่อยมา
.
ก่อนที่ในที่สุดพัฒนาการเชิงภูมิประเทศเหล่านี้จะเป็นปัจจัยสำคัญทำให้องค์พระบรมธาตุ เมืองนครศรีธรรมราชทวีความสำคัญในฐานะ “ศูนย์กลางพุทธศาสนาในคาบ สมุทรภาคใต้” ในเวลาต่อมา
.
หากอยากทำความรู้จัก วัดพระมหาธาตุ วรมหาวิหาร จังหวัดนครศรีธรรมราช แหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรมแห่งที่ 6 ของประเทศไทย อีกทั้งยังเป็นแหล่งมรดกโลกแห่งแรกของภาคใต้ให้ลึกซึ้งในเชิงประวัติศาสตร์ศิลปะและโบราณคดี ซึ่งมีผลยิ่งต่อการกำหนดอายุที่แท้จริงขององค์พระบรมธาตุ สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ในสารคดีสืบค้นต้นเค้า พระบรมธาตุเมืองนคร วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร ปักหมุดพุทธศาสนาแห่งแดนใต้ ของรองศาสตราจารย์ ดร.ประภัสสร์ ชูวิเชียร อาจารย์ประจำภาควิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร
.
อ่านสารคดีสืบค้นต้นเค้าพระบรมธาตุเมืองนครฉบับสมบูรณ์ได้ที่ https://ngthai.com/cultures/50934/phra-borommathat/
.
#NationalGeographicThailandมรดกโลกแห่งใหม่


นักประวัติศาสตร์ศิลปะผู้หนึ่งย้อนรอยสืบค้นหาต้นเค้า พระบรมธาตุเมืองนคร เจดีย์เมืองนครศรีธรรมราช จากเรื…

RSS) ที่มา : Nationwide Geographic Thailand's

ผู้เรียบเรียง