เปิดแผนที่ ศึกนายก องค์การบริหารส่วนจังหวัด 29 จังหวัด ใครชนะที่ไหนไปแล้วบ้าง?

เรื่อง: ทีมข่าวการเมือง

อินโฟกราฟิก: กิตติยา อรอินทร์

วันเสาร์ที่ 1 กุมภาพันธ์ 2568 คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ประกาศเป็นวันเลือกตั้งองค์การบริหารส่วนจังหวัด (องค์การบริหารส่วนจังหวัด) ทั่วประเทศไทย โดยการเลือกครั้งนี้จะเป็นการเลือก นายก องค์การบริหารส่วนจังหวัดจำนวน 47 จังหวัด และการเลือกสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด (ส.องค์การบริหารส่วนจังหวัด) ที่จะเลือกพร้อมกันทั่วประเทศทั้ง 76 จังหวัด

สำหรับสาเหตุที่ว่า ทำไมจึงมีการเลือกตั้งนายก องค์การบริหารส่วนจังหวัด เพียง 47 จังหวัด ก็เพราะว่าก่อนหน้านี้มี 29 จังหวัดได้ทยอยกันเลือกตั้งนายก องค์การบริหารส่วนจังหวัดไปก่อนหน้านี้แล้ว แบ่งได้เป็น 2 กรณี

มี 27 จังหวัด ที่เกิดเหตุการณ์นายก องค์การบริหารส่วนจังหวัดลาออกก่อนครบวาระ ด้วยเหตุผลหลายประการ อาทิ เพื่อชิงความได้เปรียบทางการเมือง, เพื่อเปลี่ยนตำแหน่งทางการเมือง และเพื่อหลีกเลี่ยงข้อกฎหมายที่ทำให้การทำงานมีข้อจำกัด
ส่วน 2 จังหวัด คือ กาฬสินธุ์และร้อยเอ็ด มีการเลือกตั้งใหม่ตามคำสั่งศาลและ กกต.

โดยภาพรวมพรรคเพื่อไทยประกาศส่งนายก องค์การบริหารส่วนจังหวัดลงสมัครในนามพรรครวมทั้งหมด 22 จังหวัด พรรคประชาชนประกาศส่ง 20 จังหวัด

พรรคภูมิใจไทยไม่ประกาศส่งในนามพรรค แต่เครือข่ายพื้นที่แน่นปึ้ก และช่วงชิงเก้าอี้นายก องค์การบริหารส่วนจังหวัดไปได้ไม่น้อย

29 สนามก่อนหน้า ฝ่ายไหนชนะกี่จังหวัด ?

ประชาไทรวบรวมรายชื่อผู้ชนะการเลือกตั้ง องค์การบริหารส่วนจังหวัด ทั้ง 29 จังหวัด เพื่อดูว่าแต่ละพื้นที่เป็นใคร-มาในนามพรรคใด หรือมีความสัมพันธ์กับเครือข่ายบ้านใหญ่ที่ได้รับการสนับสนุนจากพรรคการเมืองใด

จากข้อมูลที่ปรากฏพบว่ามีเพียง 2 พรรค คือเพื่อไทยและประชาชนที่มีการส่งผู้สมัครในนามพรรค เนื่องจากการเลือกตั้งนายก องค์การบริหารส่วนจังหวัด ไม่ได้มีข้อกำหนดให้ผู้สมัครต้องสังกัดพรรคการเมือง ทำให้ผู้สมัครจำนวนมากลงสมัครในนามอิสระหรือในนามกลุ่มการเมืองท้องถิ่นที่ตัวเองสังกัดโดยไม่ได้มีความเกี่ยวข้องการพรรคการเมืองโดยตรง

แต่โดยความสัมพันธ์ส่วนตัวก็พบว่าผู้ชนะเลือกตั้ง นายก องค์การบริหารส่วนจังหวัดหลายคนมีความสัมพันธ์ทางการเมืองกับพรรคการเมืองต่างๆ โดยอาจกล่าวได้ว่าเป็นเครือข่ายกันผ่านการส่งเครือญาติหรือคนในกลุ่มเป็น สส.หรือดำรงตำแหน่งในพรรคการเมืองต่างๆ

11 จากเพื่อไทย-เครือข่ายบ้านใหญ่

ประกอบด้วย 7 จังหวัด เป็นผู้สมัคร “ในนามพรรคเพื่อไทย” ได้แก่

พะเยา: ธวัช สุทธวงค์
สุโขทัย: มนู พุกประเสริฐ
ยโสธร: วิเชียร สมวงศ์
อุดรธานี: ศราวุธ เพชรพนมพร
ร้อยเอ็ด: เศกสิทธิ์ ไวนิยมพงศ์
กาฬสินธุ์: เฉลิมขวัญ หล่อตระกูล
กาญจนบุรี: นายแพทย์ประวัติ กิจธรรมกูลนิจ

ทั้งนี้ ในกรณีของจังหวัดกาญจนบุรี ซึ่งมีการเลือกตั้งไปในปี 2566 ทางเพจเฟซบุ๊กพรรคเพื่อไทยระบุว่าหมอประวัติลงสมัคร “ในนามพรรค” แต่จากข้อมูลเท่าที่ปรากฏในสื่อมวลชน ระบุเพียงว่าได้รับการสนับสนุนจาก สส.เพื่อไทย

ขณะที่อีก 2 จังหวัดส่ง “ในนามสมาชิกพรรค” 2 จังหวัดคือ

อุบลราชธานี: กานต์ กัลป์ตินันท์
ขอนแก่น: วัฒนา ช่างเหลา

ส่วนจังหวัดอุตรดิตถ์ ชัยศิริ ศุภรักษ์จินดา สื่อเดลินิวส์และสยามรัฐระบุว่าได้รับการสนับสนุนจาก สส.เพื่อไทย

และจังหวัดพิษณุโลก คือ มนต์ชัย วิวัฒน์ธนาฒน์ ข้อมูลจากไอลอว์ระบุว่ามีสายสัมพันธ์กับเพื่อไทย

อย่างไรก็ดี สำหรับพรรคเพื่อไทยซึ่งประกาศจะส่งนายก องค์การบริหารส่วนจังหวัดลงสมัครในนามพรรครวมทั้งหมด 22 จังหวัด (เลือกไปแล้วรวม 6 จังหวัด) ยังมีจังหวัดที่ต้องจับตาในวันที่ 1 ก.พ.นี้อีก ได้แก่ ลำพูน, ลำปาง, แพร่, น่าน, เชียงราย, นครพนม, มหาสารคาม, สกลนคร, ศรีสะเกษ, บึงกาฬ, หนองคาย, มุกดาหาร, โคราช, ปราจีนบุรี

สำหรับจังหวัดที่น่า ‘จับตาพิเศษ’ เพราะชิงกันหนักระหว่าง เพื่อไทย vs ภูมิใจไทย คือ จังหวัด นครพนม ศรีสะเกษ และอำนาจเจริญ

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

11 จากภูมิใจไทย-เครือข่ายบ้านใหญ่

แม้ว่า อนุทิน ชาญวีรกูล หัวหน้าพรรคภูมิใจไทย เคยประกาศว่าจะไม่ส่งคนลงเลือกตั้งท้องถิ่น แต่ปรากฏว่ามีหลายจังหวัดที่ผู้สมัครในนามกลุ่มต่างๆ ในท้องถิ่น หรือ “ในนามอิสระ” คือคนที่เป็นเครือข่ายหรือมีสายสัมพันธ์กับพรรคในทางใดทางหนึ่ง

เลย: ชัยธวัช เนียมศิริ
ชัยภูมิ: สุรีวรรณ นาคาศัย
สุรินทร์: ธัญพร มุ่งเจริญพร
อุทัยธานี: เผด็จ นุ้ยปรี
ระนอง: สีหราช สรรพกุล หรือ “ผู้ใหญ่แบงก์”
นครศรีธรรมราช: วาริน ชิณวงศ์
พระนครศรีอยุธยา: สมทรง พันธ์เจริญวรกุล
ตาก: อัจฉรา ทวีเกื้อกุลกิจ
ปทุมธานี: พล.ต.ท.คำรณวิทย์ ธูปกระจ่าง
นครสวรรค์: พลตำรวจเอก สมศักดิ์ จันทะพิงค์
อ่างทอง: สุรเชษ นิ่มกุล

3 จากรวมไทยสร้างชาติ-เครือข่ายบ้านใหญ่

ชัยนาท: จิตร์ธนา ยิ่งทวีลาภ
ชุมพร: นพพร อุสิทธิ์
เพชรบุรี: ชัยยะ อังกินันทน์

3 จากพลังประชารัฐ-เครือข่ายบ้านใหญ่

สระแก้ว: ฐานิสร์ เทียนทอง
เพชรบูรณ์: อัครเดช ทองใจสด
กำแพงเพชร: สุนทร รัตนากร

1 จากกล้าธรรม (กลุ่มธรรมนัส)

ราชบุรี: วิวัฒน์ นิติกาญจนา หรือ “กำนันตุ้ย”

ทั้งนี้ พรรคประชาชนประกาศส่งผู้สมัคร 20 จังหวัด ที่ผ่านมายังไม่สามารถคว้าชัยได้ด้วยหลายปัจจัย แต่ก็มีอยู่ 5 จังหวัดที่น่าจับตาเพราะแกนนำคณะก้าวหน้าตั้งความหวังคว้าชัย คือ สมุทรปราการ , สมุทรสาคร, ระยอง, ตราด, นครนายก

แหล่งข้อมูล